Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh nguy cơ dừng thi công vì bão giá

Công ty Cổ phần Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh vừa kiến nghị UBND tỉnh Cao Bằng, Ban Chỉ đạo chiến dịch Đông Khê 2026 xem xét các giải pháp bình ổn giá, kiểm soát đầu cơ, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho dự án.

Theo ông Đặng Tiến Thắng, Công ty CP Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, nếu chậm điều chỉnh đơn giá theo thị trường, rủi ro tranh chấp pháp lý trong hợp đồng PPP rất lớn, đồng thời ảnh hưởng đến tiến độ, thanh quyết toán, kiểm toán.

"Trường hợp bất khả kháng, chúng tôi đề nghị xem xét tạm dừng dự án để chuyển từ hình thức đầu tư đối tác công tư (PPP) sang đầu tư công. Chúng tôi cam kết không tính lợi nhuận trên phần vốn chủ sở hữu đã góp", ông Thắng nói.

Khởi công tháng 1/2024, tuyến cao tốc dài 121 km được đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) với tổng mức đầu tư 26.000 tỷ đồng, chia làm hai giai đoạn. Theo kế hoạch, đến ngày 19/5, dự án sẽ được thông xe kỹ thuật đoạn dài 62 km từ cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) đến xã Đông Khê (Cao Bằng). Các đoạn còn lại dự kiến thông xe trên nền đường.

Để đạt mục tiêu này, doanh nghiệp dự án cùng các nhà thầu đã huy động hơn 1.400 thiết bị và gần 3.000 kỹ sư, công nhân, triển khai trên hơn 200 mũi thi công. Giá trị thực hiện đến nay đạt khoảng 8.000/11.470 tỷ đồng, tương đương 70% khối lượng hợp đồng.

Tuy nhiên, từ đầu tháng 3, giá nhiên liệu và vật liệu tại Lạng Sơn, Cao Bằng tăng khoảng 132% so với cuối tháng 1. Giá dầu DO - nhiên liệu chính cho máy móc -tăng từ 17.629 đồng/lít lên 44.788 đồng/lít, chưa bao gồm chi phí vận chuyển đến công trường. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ của máy móc thiết bị trên công trường lên tới 150.000 lít mỗi ngày.

Nguồn cung nhiên liệu cũng không ổn định. Nhiều cửa hàng không cung cấp theo hình thức thùng phi hoặc xe stec nhỏ phục vụ thiết bị cố định.

Theo ông Đặng Tiến Thắng, bão giá nhiên liệu kéo dài buộc nhiều mũi thi công phải dừng hoặc hoạt động cầm chừng. Nhà thầu không thể tăng ca, mở rộng mũi thi công hay phát huy hết công suất thiết bị, làm suy giảm khả năng hoàn thành tiến độ theo chỉ đạo của Chính phủ.

Trong tháng 3, doanh nghiệp dự án đã liên tục kiến nghị UBND tỉnh Cao Bằng hỗ trợ duy trì nguồn cung nhiên liệu. Tình hình có cải thiện, song mức tăng giá vẫn vượt xa dự phòng trượt giá trong tổng mức đầu tư và chưa được kiểm soát hiệu quả.

Công ty CP Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh kiến nghị UBND tỉnh đề xuất Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và các cơ quan liên quan có biện pháp bình ổn giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu. Địa phương cần sớm cập nhật và công bố giá vật liệu, nhân công, cước vận chuyển và chỉ số giá xây dựng sát thực tế.

Một giải pháp khác là cho phép doanh nghiệp dự án bù trừ trực tiếp chênh lệch giá nhiên liệu, vật liệu và chi phí máy thi công so với hợp đồng gốc. Khoản bù giá này cần được cập nhật vào tổng mức đầu tư để đảm bảo cơ sở thanh toán và quyết toán.

Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) mới đây đã kiến nghị Thủ tướng cho phép bù trừ chi phí nhiên liệu trong giá hợp đồng xây dựng, áp dụng từ tháng 3/2026 đến khi thị trường ổn định. Hiệp hội cũng đề xuất cơ chế cập nhật kịp thời chỉ số giá xây dựng, tạo cơ sở pháp lý điều chỉnh hợp đồng, hạn chế rủi ro tài chính cho nhà đầu tư và nhà thầu.