Đồ chơi “thiên nga bông” giờ chẳng ai còn làm nữa, duy chỉ còn bà Vũ Thị Thanh Tâm nay đã gần cửu thập vẫn trăn trở với nghề.
Đến thăm căn phòng nhỏ chỉ độ hơn chục mét vuông nằm trên phố Hàng Lược của cụ bà Vũ Thị Thanh Tâm, 88 tuổi. Được tận mặt chứng kiến người nghệ nhân Hà thành với mái tóc bạc trắng, đôi tay tuy không còn nhanh nhẹn như trước nhưng vẫn cần mẫn với công việc làm đồ chơi thiên nga bông để chuẩn bị cho Rằm Trung Thu, tôi mới cảm nhận được phần nào tình yêu nghề của người lặng lẽ "giữ lửa" cho nghề làm đồ chơi truyền thống.
 |
| Bà Thanh Tâm cũng không nhớ rõ cơ duyên nào đưa mình đến với nghề làm thiên nga bông, bà chỉ biết đã làm từ khi còn nhỏ và cứ thế qua năm tháng, nghề truyền thồng này dần "ngấm" vào cuộc sống của bà. Bà kể: "Lúc còn nhỏ nhà có 1 cửa hàng bán tạp hóa ở phố Hàng Gai, nên cứ vào dịp Rằm Trung thu anh em trong nhà lại làm thiên nga bông mang ra phố bán. Trẻ con hồi đó còn khó khăn, không có nhiều đồ chơi như bây giờ, chỉ có thiên nga bông, đèn ông sao, đèn lồng cá..., thế nên Trung thu được bố mẹ mua cho 1 lẵng thiên nga bông đã là phần thưởng quý giá". |
 |
| Sau một thời gian đi tản cư, năm 1955 bà Tâm cùng gia đình trở về Thủ đô. Căn nhà cũ đã không còn, cả gia đình phải chuyển đến phố Hàng Lược sinh sống. Cuộc sống mưu sinh, cùng với "ngọn lửa nghề" trong mình đã thôi thúc bà tiếp tục làm thiên nga bông phục vụ cho ngày Rằm Trung thu. Bà kể lại, "hồi đó trên phố Hàng Mã đã rất nhộn nhịp mỗi khi Trung thu về, các cửa hàng ai cũng làm thiên nga bông để bán. Mỗi mùa Trung thu nhà tôi bán được mấy nghìn lẵng, ở Hàng Mã còn sang đặt mua mang về bán. Thế nhưng do việc làm thứ đồ chơi này mất thời gian, lãi lời chẳng là bao, cùng với đó là sự cạnh tranh của hàng hóa Trung Quốc đã khiến việc làm thiên nga bông dần lụi tàn và giờ đây chỉ còn gia đình tôi giữ được nghề truyền thống này". |
 |
| Theo bà Tâm, làm thiên nga bông không hề khó, ai cũng có thể làm được nhưng công việc này lại đề cao tính cẩn thận và sự kiên trì. Tần tảo gần cả cuộc đời với nghề làm thiên nga bông bà cũng có nhiều "bí kíp" để làm ra những sản phẩm thiên nga đẹp, có thần thái riêng. Bà chia sẻ, "mặt bông không mịn nên khi phủ lên thiên nga sẽ bị xù, do đó phải dùng nước cơm vuốt lên thân cho bông mượt mà, khi làm xong phải mang ra phơi ngay. Có như thế thiên nga bông mới được mịn và đẹp, công việc này phải làm trước cả tháng để cho kịp ngày Rằm Trung thu". |
 |
| Những chú thiên nga bông được bà làm luôn mang những sắc thái biểu đạt riêng, nếu như lẵng nhỏ có 2 "con bông" thì bà Tâm lại khiến chúng toát nên vẻ đẹp của sự hạnh phúc và thủy chung, còn đối với những lẵng to có 4 "con bông" lại là một gia đình luôn ấm êm sum vầy. |
 |
| Là con dâu cả trong nhà, cô Quách Thị Bắc với sự khéo tay cùng với đức tính cần cù, chịu khó được bà Tâm tin tưởng truyền nghề làm thiên nga bông. Cho đến nay cô Bắc đã có khoảng 30 năm theo nghề làm thiên nga bông. |
 |
| Cô Bắc chia sẻ: "Tôi đã yêu công việc làm thiên nga bông từ trước khi làm dâu của bà, qua hơn 30 năm nối nghiệp bà, toàn bộ công việc từ khâu làm thiên nga đến hoàn thiện tôi đều có thể làm cùng bà được. Giờ đây còn mỗi gia đình cô làm đồ chơi thiên nga bông nên sản phẩm làm ra không đủ cung cấp cho nhu cầu của khách hàng. Tôi vui lắm, vui vì những đồ chơi truyền thống dần được phục hồi và trẻ em bây giờ tỏ ra rất thích những món đồ chơi truyền thống này". |
 |
| Ngoài làm thiên nga bông, bà Thanh Tâm còn sáng tạo nên nhiều những nhân vật ngộ nghĩnh đáng yêu như công chúa, chó bông, gấu bông... để mặt hàng trở nên phong phú và bắt mắt. |
 |
| Bà Thanh Tâm nay đã 88 tuổi nhưng vẫn tì mẩn tự mình khâu tay những chú chó bông. Đối với bà những thứ đồ chơi này bán đi chẳng nghĩ đến chuyện lãi lời, chỉ mong sao những thứ vốn quý của người Hà Nội sẽ mãi được lưu truyền. |
 |
| 2 mẹ con bà Thanh Tâm vẫn miệt mài bên chiếc bàn làm việc, hoàn thiện những lẵng thiên nga bông. Mỗi ngày gia đình bà làm được khoảng 10 lẵng và chỉ đem ra bán vào buổi tối nhưng chỉ cần ra đến cửa là đã được nhiều người đến hỏi mua. |
 |
| Hà Nội 36 phố phường, có nhiều đồ chơi truyền thống như làm đèn ông sao, làm tàu thủy đồ chơi, làm thiên nga bông... đang dần bị mai một, nhưng vẫn còn đó là những người nghệ nhân sống trọn cả đời với "ngọn lửa" tình yêu dành cho đồ chơi truyền thống. |
Toàn văn Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa dược duyệt chính thức
13:57 | 14/05/2026
Liên danh Vingroup đầu tư đô thị hơn 4.600 ha ven vịnh Hạ Long
Vinaruco (VRG) có lãi trở lại nhờ hợp đồng thuê đất tại KCN Cộng Hòa
Từ Shark Bình, Shark Thủy đến Shark Tam, Khải Silk: Ai cũng muốn lấn sân bất động sản
Bắc Ninh điều chỉnh quy hoạch khu công nghiệp của KBC
Hơn 49ha đất gần Bãi Trường quy hoạch cho dự án Phú Quốc Housing và bóng dáng của MIK Group
