Hoá ra 'Hoả diệm sơn' là có thật

Tại trung tâm thủ đô Baku của Azerbaijan, vùng đất được mệnh danh là "Hoả diệm sơn", một phụ nữ đang nướng naan, một loại bánh mì dẹt hình bầu dục trong lò. Bà làm việc chăm chỉ để các thực khách tới nhà hàng của mình luôn ngon miệng và vui vẻ. Mùi hương dễ chịu của bánh mì nướng cùng than củi khiến không khí ngập tràn hương vị gia đình. Bánh mì sẽ dùng với thịt cừu hoặc dê cùng rau củ nướng. Khách hàng dường như không hề phiền lòng về việc mặt đất có thể nổ tung bất cứ lúc nào.

Không hề báo trước, những túi khí methane dưới lòng đất tại nhiều nơi ở quần đảo có thể nổ ở nhiều nơi khắp bán đảo Absheron, nơi thành phố Buka toạ lạc. Đây là một hiện tượng tự nhiên kỳ thú được biết đến với tên gọi núi lửa bùn. Kéo dài từ phía đông Azerbaijan tới vùng biển Caspi, bán đảo Absheron sở hữu 400 trên tổng số 1.000 núi lửa bùn của thế giới. Những mô đất hình nón, có thể cao tới 4 m, căng phồng khí và bong bóng hầu như im lìm không hoạt động, tuy nhiên chúng có thể phát nổ một cách ngẫu nhiên.

Các đợt phun trào của núi lửa bùn nguy hiểm và không thể báo trước. Năm 2001, núi lửa Lokbatan, nằm cách Baku 15km về phía nào, bất ngờ phun cột lửa cùng bùn và khói cao hàng trăm mét trong suốt ba ngày. Gần đây nhất, ngày 6/2/2017, núi lửa Otman Bozdag tại ngoại ô Baku bắn ngọn lửa 350 m lên không trung, song may mắn không có thương vong nào được ghi nhận.

Bất chấp nguy hiểm từ núi lửa bùn, cư dân bán đảo Absheron gọi đây là nhà trong hàng nghìn năm qua. Tại Khu bảo tồn di sản thế giới Gobustan, cách thủ đô Baku 64 km về phía tây nam, hơn 6.000 tác phẩm điêu khắc đá có niên đại từ 5.000 đến 40.000 năm được lưu giữ. Đây là bằng chứng cho thấy con người đã tồn tại từ lâu tại vùng đất lửa này.

Theo BBC, 2.000 năm trước, ngọn lửa "bất diệt" xuất phát từ lòng đất đã dẫn tới sự phát triển của Hoả giáo trong khu vực. Là một trong những tôn giáo độc thần lâu đời nhất trên thế giới, Hoả giáo dựa trên niềm tin rằng các nguyên tố tinh khiết và lửa chính là đại diện cho ánh sáng của Chúa trời. Di sản tín ngưỡng này vẫn còn hiện diện trong Đền thờ Lửa Ateshgah tại Baku, còn được biết đến với tên gọi Đền Lửa vĩnh hằng, được xây dựng hàng trăm năm trước. Đây là nơi các nhà buôn , nhà thám hiểm theo Hoả giáo và đạo Hindu chia sẻ nơi trú ngụ và các câu chuyện về những chuyến đi tới châu Âu, Nam Á à Trung Á.

Danh tiếng "vùng đất lửa" thu hút lượng lớn khách du lịch tới bán đảo Absheron, đặc biệt là sau khi Azerbaijan nới lỏng chính sách thị thực vào năm nay. Đồi cháy Yanar Dag (ảnh) là một trong những địa điểm đông khách nhất. 70 năm trước, một người chăn cừu ném mẩu thuốc lá xuống đất khiến một ngọn lửa bốc lên và cháy trên vùng đồi rộng 10 m tới ngày nay.

Người Azerbaijan cũng tận dụng cơ hội để phát triển từ chính mặt đầy đầy nguy cơ này. Khí đốt tự nhiên không chỉ là một rủi ro thường trực mà còn là một nguồn tài nguyên giúp quốc gia này giày có. Từ năm 1846, Azerbaijan đã bắt đầu khai thác dầu mỏ, bất chấp mối nguy hiểm nằm trên một trong những nồi áp suất tự nhiên lớn nhất thế giới. Người dân nơi đây tin rằng họ sẽ an toàn nếu xây nhà cách xa các ngọn núi lửa bùn và giàn khoan dầu.

Nguồn thu từ dầu và khí tự nhiên đã khiến Baku trở thành một thành phố nơi truyền thống và hiện đại gặp gỡ. Tháp Lửa, một tổ hợp ba toà nhà chọc trời được xây dựng thành hình ngọn lửa bùng cháy trên nền trời chính là biểu tượng cho Azerbaijan hiện đại, trong khi bên dưới các kiến trúc hàng trăm năm tuổi làlời nhắc nhở về những tổ tiên đã xây dựng nền văn minh tại vùng đất lửa.