Minh bạch thông tin cá chết

Tại Thừa Thiên - Huế, Bộ NNPTNT vừa tổ chức hội nghị bàn về tiến độ triển khai, thống kê thiệt hại do sự cố môi trường sau thảm họa Formosa gây ra cho 4 tỉnh miền Trung.

Có 4 phương án đánh bắt và khai thác thủy sản được Bộ NNPTNN đề xuất:

1- Cấm ngư dân khai thác hải sản từ vùng biển 10 hải lý trở vào bờ, kéo dài từ Vũng Áng (Hà Tĩnh) đến hết hòn Sơn Chà (Thừa Thiên - Huế); tăng cường công các giám sát an toàn thực phẩm hải sản tại các cảng cá, bến cá khi tàu vào bờ

2- Cho phép ngư dân khai thác bình thương, nhưng cấm ba vùng biển được khuyến cáo là: Cách bờ 1,5 km thuộc Sơn Dương (Hà Tĩnh) với diện tích 300km2; vùng biển của Nhật Lệ ( Quảng Bình) diện tích 330km2; vùng biển hòn Sơn Chà ( Thừa Thiên- Huế) diện tích 160 km2; tăng cường công các giám sát an toàn thực phẩm hải sản tại các cảng cá, bến cá khi tàu vào bờ.

3-Cho phép ngư dân khai thác bình thường; tăng cường công các giám sát an toàn thực phẩm hải sản tại các cảng cá, bến cá khi tàu vào bờ ; cấm hành nghề cá từng đáy từ từ 20 hải lý trở vào tại 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên-Huế.

4- Cho phép ngư dân tham gia hoạt động khai thác bình thường trên các vùng biển.

Cá không bán được, người dân lao đao, ảnh minh hoạ

Trong 4 phương án thì có tới 3 phương án cho thấy vùng biển ven bờ chưa thực sạch, chưa an toàn về môi trường của thủy hải sản.

Ngư dân vẫn ngay ngáy nỗi lo ra khơi xa đánh bắt thủy hải sản, nhưng cũng thật khó tiêu thụ vì người tiêu dùng vẫn chưa yên tâm khi Bộ Y tế chưa công bố hải sản sạch tại 4 tỉnh.

Trước đó mấy ngày, báo chí đăng tải chuyện mấy doanh nghiệp điêu đứng trước nguy cơ phá sản vì “Trong lúc dầu sôi lửa bỏng, lãnh đạo tỉnh kêu gọi chúng tôi mua cá giúp ngư dân. Giờ dân không ăn cá, cá không bán được” - bà Trương Thị Mười - Phó Giám đốc CTy TNHH Đức Hiếu (Quảng Bình) trần tình: “ Trước sự vận động của chính quyền, Cty đã vay 18 tỷ đồng của ngân hàng để thu mua cá đã được xác định là an toàn, nhưng hiện tồn kho tới 400 tấn, cộng với 260 tấn trước thời điểm cá chết hàng loạt… tương đương 30 tỷ đồng”.

Cá thì không bán được, bà Mười mỗi tháng phải chi 300 triệu đồng phí gửi cá tại các kho đông lạnh, còn tiền điện duy trì kho đông lạnh của Cty, tiền lãi ngân hàng… “Cộng lại mỗi tháng chi không dưới nửa tỷ. Chúng tôi không trụ nổi nếu Nhà nước không sớm vào cuộc tháo gỡ khó khăn giúp chúng tôi”.

Bà Nguyễn Thị Minh - chủ doanh nghiệp tư nhân Dũng Đức Tài cũng đầy tâm trạng “Khi nước sôi lửa bỏng chúng tôi thường xuyên nhận được các công văn đóng dấu hỏa tốc, chỉ đạo, vận động mua cá. Cá thì tồn chất đống không bán được. Lãi suất ngân hàng thì tháng nào cũng phải trả”.

Chỉ tính riêng tỉnh Quảng Bình, có tới 7 doanh nghiệp thu mua cá đang dọa… phá sản vì cá.

Số cá thu mua đều được xác định an toàn, như dân đánh bắt xa bờ, được cơ quan chức năng xác nhận an toàn… nhưng mấu chốt chính là người tiêu dùng ngoảnh mặt, quay lưng.

Lý do người tiêu dùng không tin đó là sự minh bạch thông tin.

25 tấn cá nục bị nhiễm chất phenol tại cơ sở Dũng Thuộc ở Vĩnh Linh, Quảng Trị được lực lượng liên ngành lập biên bản niêm phong. Chủ cơ sở thu mua cá khẳng định số cá bị nhiễm độc đều thu mua được cơ quan cấp giấy chứng nhận hải sản đánh bắt xa bờ, chứng nhận hải sản an toàn.

Người tiêu dùng không tin ở cái giấy chứng nhận an toàn. Bởi cơ sở nào để cơ quan chức năng ngồi ở trên bờ lại có thể xác nhận hải sản được đánh bắt từ 20 hải lý trở ra.

Ngay chuyện nước giải khát C2, Rồng đỏ nhiễm độc chì cũng có tới hai kết luận giám định mà kết quả trái ngược hoàn toàn. Người tiêu dùng lo ngại kết quả giám định cũng có cơ sở.

Ngay cả chuyện ông Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Đặng Ngọc Sơn phải thốt lên rằng “Các đồng chí ngồi ở Hà Nội sao lại thẩm định được 4 tỉnh miền Trung”.

Ông Sơn nói không sai, thẩm định thiệt hại của ngư dân thì phải đến cùng ở với dân thì mới sát sao biết dân thiệt hại thế nào. Ông lo ngại “Số tiền bồi thường nên giải quyết thỏa đáng, đáp ứng nguyện vọng của bà con, chứ các đồng chí nghiên cứu tốt đến mấy mà nếu bà con thiếu một đồng mà chưa tìn được cách giải quyết thì còn kiện nhau mãi”.

Kiện nhau mãi là con đường tất yếu của thông tin không được minh bạch.