Phối cảnh trục đại lộ cảnh quan sông Hồng

Trong quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan, "xương sống mềm" của cấu trúc đô thị, nơi thành phố muốn giải đồng thời nhiều bài toán: trị thủy, môi trường nước, không gian công cộng, vận tải thủy và kinh tế du lịch.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng bắt đầu từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, được quy hoạch là điểm nhấn về tổ chức không gian dọc sông. Đại lộ dự kiến kết nối các khu vực Thường Tín, đô thị văn hóa thể thao Olympic, đô thị Phú Xuyên và liên thông sang chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên, qua đó hình thành hành lang di sản - du lịch - kinh tế dọc sông Hồng.

Trong tương lai, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được thiết kế đảm bảo an toàn và phòng chống lũ, hình thành hệ thống quản lý thủy văn và phòng chống lũ hiện đại, linh hoạt, chủ động, bảo đảm tuyệt đối an toàn đê điều và ổn định bãi sông.

Về giao thông và hạ tầng, khu vực sông Hồng được định hướng hình thành mạng lưới giao thông tích hợp với đại lộ ven hai bờ hữu và tả dài hơn 80 km, kết nối đồng bộ hạ tầng đô thị với các khu vực phát triển mới thông qua hệ thống cầu và hầm vượt sông.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển giao thông đường thủy, xây dựng các bến thuyền du lịch dọc sông cùng mạng lưới giao thông nội bộ và cảnh quan. Mô hình phát triển hướng tới đô thị xanh, thông minh, thích ứng với điều kiện thủy văn, qua đó góp phần giảm áp lực cho khu vực nội đô hiện hữu.

Về kiến trúc cảnh quan và sinh thái, quy hoạch định hướng hình thành 11 công viên liên hoàn rộng khoảng 3.300 ha, kéo dài xuyên suốt từ bắc xuống nam, kết hợp phục hồi đất ngập nước và hệ sinh thái bản địa.

Các cụm công trình được bố trí tập trung dọc trục đại lộ, đóng vai trò điểm nhấn đô thị, đồng thời tối ưu hiệu quả sử dụng đất. Không gian kiến trúc ven sông được tổ chức theo hướng mở, tránh tạo bức tường chắn mặt nước, với các giải pháp thiết kế thích ứng điều kiện thủy văn.

Quy hoạch cũng đề xuất xây dựng các điểm nhấn biểu tượng như tháp Kỷ nguyên, bảo tàng Ký ức sông Hồng, bảo tàng cầu Long Biên, bảo tàng Đương đại và bảo tàng Công nghệ.

Không gian tổ chức dân cư và tái thiết đô thị quy mô khoảng 3.000 ha, bố trí theo mô hình đô thị nén, xanh và cao tầng, ưu tiên gia tăng không gian mở cùng hạ tầng xã hội. Quy hoạch hướng tới bảo đảm tỷ lệ sử dụng đất hợp lý, cân bằng sinh thái và phát triển dân số phù hợp với khả năng chịu tải của hạ tầng, qua đó tạo sự cân bằng lâu dài giữa tăng trưởng đô thị và chất lượng sống.

Dự kiến trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có khoảng 1,2 triệu dân, mật độ tối đa 220 người/ha với tiêu chuẩn của đô thị đặc biệt. Việc di dời, bố trí nơi ở mới cho người dân trong phạm vị tái thiết trục sông Hồng dựa trên nguyên tắc bảo đảm an toàn lâu dài, nâng cao chất lượng sống.

Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng xác định sẽ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, du lịch, định hướng thiết lập hệ thống bảo tồn di sản theo từng cấp độ. Các không gian văn hóa, tâm linh, tín ngưỡng được bảo tồn nguyên trạng, trong khi các làng nghề truyền thống được gìn giữ và hồi sinh trong cấu trúc phát triển mới, gắn với môi trường sống chất lượng và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Dựa theo định hướng xây dựng Hà Nội trở thành đô thị thông minh, toàn bộ dự án trục sông Hồng được định hướng vận hành theo mô hình quản trị thông minh, đồng bộ.

Quy hoạch hướng tới hình thành một đến hai trung tâm tài chính, công nghệ ven sông đạt tiêu chuẩn quốc tế; tạo khoảng 150.000-200.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Cùng với đó, trục cảnh quan, công viên và dịch vụ ven sông được phát triển thành điểm đến du lịch quy mô lớn, hướng tới đón khoảng 15-20 triệu lượt khách mỗi năm khi toàn tuyến hoàn thiện.

Hà Nội sẽ từng bước di dời, sắp xếp lại khu dân cư ngoài đê sông Hồng nhằm hình thành trục cảnh quan sinh thái, không gian trung tâm và động lực phát triển quan trọng của Thủ đô. Đây được xem là một trong những đại dự án có quy mô tái cấu trúc đô thị lớn nhất Hà Nội trong nhiều thập kỷ.