Kiến nghị cơ chế đặc thù xây dựng đô thị biển thông minh

Quốc hội vừa thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển đô thị, trong đó phát triển kinh tế biển là một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm cho ý kiến, theo Cổng TTĐT Quốc hội.   

ĐBQH Tạ Đình Thi - Đoàn Hà Nội cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số và biến khát vọng biển thành hiện thực, các chính sách về kinh tế biển trong Luật cần thực sự đột phá, vượt trội và đủ mạnh. Ông Thi đã đưa ra 3 nhóm kiến nghị sau. 

Thứ nhất, cần xác lập rõ đô thị đặc biệt là đầu tàu trong phát triển kinh tế biển. Đại biểu đề nghị rà soát, bổ sung rõ hơn nội dung về phát triển kinh tế biển trong dự thảo, cần giao thẩm quyền, cơ chế đặc thù để các đô thị đặc biệt (như TP HCM) tiên phong xây dựng những mô hình mới như "đô thị biển thông minh" hay "trung tâm kinh tế biển mạnh", làm hạt nhân cho tăng trưởng vùng và quốc gia.

Thứ hai, cần có cơ chế phát triển đồng bộ hạ tầng biển và không gian phát triển mới. Theo ông Thi, dự thảo đã mở ra hướng mới cho phát triển các hải đảo, kinh doanh bất động sản nghỉ dưỡng.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững theo đúng triết lý của Liên hợp quốc về quản trị đại dương toàn diện, kết hợp hài hòa giữa chủ quyền quốc gia, phát triển kinh tế biển xanh và bảo vệ sinh thái nguyên vẹn cho tương lai, cần quy định cụ thể hơn về việc bảo đảm kết nối hạ tầng chiến lược giữa đô thị, cảng biển... gắn với tăng cường năng lực nghiên cứu khoa học và làm chủ công nghệ biển. 

Thứ ba, các ưu đãi về tài chính và đầu tư phải thực sự vượt trội để thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào lĩnh vực biển mới. Dự thảo đã quy định về ưu đãi thuế, thời hạn dự án. Đại biểu đề nghị nghiên cứu, bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), nhất là đối với công nghệ năng lượng tái tạo, công nghệ khai thác biển sâu và mô hình kinh tế biển mới như công nghiệp đóng tàu hiện đại, logistics biển...

Điều này sẽ giúp tiếp cận và làm chủ công nghệ tiên tiến, hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành, lĩnh vực biển hiện đại, xanh, thông minh. 

Từ góc độ bảo vệ an ninh quốc gia, ĐBQH Trần Quang Tâm - Đoàn Đắk Lắk nhấn mạnh nguyên tắc phát triển kinh tế phải gắn chặt với củng cố quốc phòng, an ninh. Ông Tâm đề xuất đặt các cơ chế đặc thù vượt trội trong khuôn khổ bảo vệ chủ quyền quốc gia, quy định bắt buộc phải có ý kiến đồng ý của Bộ Quốc phòng đối với các dự án tại vị trí chiến lược, biên giới, biển đảo, vùng trời, khu vực phòng thủ, kiểm soát chặt chẽ việc khai thác tài nguyên, không gian ngầm và không gian tầm thấp.

Đồng thời, bổ sung cơ chế ứng phó tình trạng khẩn cấp, phòng thủ dân sự cho chính quyền đô thị đặc biệt, đối chiếu đồng bộ với Luật Quốc phòng, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Hàng không dân dụng...

Cùng góc nhìn phát triển không gian, ĐBQH Tô Ái Vang - Đoàn Cần Thơ kiến nghị bổ sung các quy định về chính sách phát triển kinh tế biển và quản lý không gian đô thị đặc thù, liên kết đô thị ven biển gắn với phát triển kinh tế biển lưỡng dụng và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Việc kết nối dải đô thị ven biển từ TP HCM đến các tỉnh thành sẽ tạo chuỗi giá trị liên hoàn, mở rộng trần tăng trưởng và thiết lập thế trận phòng thủ vững chắc trên biển.