Dự thảo Luật đất đai sửa đổi: Người bị thu hồi đất phải có chỗ ở mới, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đến hết ngày 10/8/2026.

Liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, dự thảo nêu rõ định hướng bảo đảm hài hòa lợi ích, giảm khiếu kiện, ổn định đời sống người có đất thu hồi và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, đồng thời phòng ngừa trục lợi chính sách trong thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Dự thảo bổ sung một số trường hợp Nhà nước thu hồi đất phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong trường hợp thật cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển về hạ tầng, kinh tế - xã hội. 

Cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư đối với một số dự án đặc thù để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, sớm đưa đất vào sử dụng.

Dự thảo cũng quy định về việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với người sử dụng đất là người đã nhận chuyển quyền sử dụng đất trong thời gian thực hiện thông báo thu hồi đất để phòng ngừa trục lợi chính sách, đầu cơ bồi thường, xây dựng trái phép sau khi có thông báo thu hồi đất.

Bổ sung trường hợp thu hồi đất đối với phần diện tích còn lại của thửa đất sau thu hồi mà không đủ điều kiện để sử dụng và người sử dụng đất đề nghị thu hồi. 

Bỏ điều kiện có thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng tiền không quá 05 lần giá đất trong bảng giá đất; quy định cụ thể cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ để thuận lợi, thống nhất trong thực hiện.  

Luật hóa nguyên tắc người có đất bị thu hồi phải có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ bằng các yếu tố có thể kiểm tra như chỗ ở, hạ tầng, sinh kế, việc làm, thu nhập, trường học, y tế, giao thông, dịch vụ công và sự hài lòng của người dân.