Làn sóng phản đối thuế nhà ở Mỹ

Tại Florida, số thu từ thuế bất động sản tăng hơn 40% trong ba năm qua, nhanh hơn tốc độ tăng dân số và lạm phát. Áp lực thuế khiến một số chính trị gia bất bình. "Người dân không nên là những người thuê nhà vĩnh viễn của chính phủ," Hector Roos, Chủ tịch đảng Tự do của quận Miami-Dade, nói.

Thống đốc Ron DeSantis đã đề nghị trưng cầu dân ý việc bỏ hoàn toàn thuế bất động sản. Nhưng cơ quan lập pháp chỉ thông qua phương án tăng mức giá trị căn nhà cư trú chính được miễn thuế từ 50.000 USD lên 250.000 USD vào 2028.

Đồng thời, giảm trần với mức tăng định giá hàng năm các tòa nhà cho thuê và tài sản thương mại từ 10% xuống 5%. Tuy nhiên, sáng kiến này phải được 60% cử tri Florida tán thành trong cuộc bỏ phiếu trưng cầu vào tháng 11 tới.

Theo tổ chức nghiên cứu Tax Foundation, thuế bất động sản là công cụ chủ yếu, chiếm đến 70% tổng thu thuế của chính quyền địa phương tại Mỹ trong năm tài khóa 2023. Mức thuế này dao động trung bình từ 0,29% đến 1,88% giá trị bất động sản, tùy bang. Ví dụ, tại Florida, thuế nhà trung bình là 0,78%.

Thuế bất động sản được xây dựng trên nguyên tắc "người hưởng lợi thì trả tiền". Bởi nguồn thu này dùng để tài trợ cho trường học, đường sá, lực lượng cảnh sát, cứu hỏa, cấp cứu và các dịch vụ khác phục vụ cộng đồng.

Theo CNN, Florida đang là tâm điểm của làn sóng phản đối thuế bất động sản lớn nhất ở nước này kể từ những năm 1970. Nguyên nhân do giá trị bất động sản đã tăng gần 27% kể từ 2020, khiến hóa đơn thuế ngày càng cao.

"Đây là loại thuế rất dễ trở thành mục tiêu chỉ trích, dù nó đã tồn tại trong lịch sử nước Mỹ suốt thời gian dài", David Schleicher, Giáo sư chuyên ngành luật bất động sản và luật đô thị tại Đại học Yale, nhận định. Theo ông, người dân bất bình thuế bất động sản vì họ không thể trực tiếp cảm nhận giá trị căn nhà tăng lên trong khi phải đóng thuế ngày một cao.

Theo Hiệp hội các Quận Quốc gia, 34 bang đã thông qua cải cách thuế bất động sản từ năm 2020 đến năm 2025. Ohio, Indiana và Wyoming chốt các đợt giảm thuế bất động sản năm ngoái. Thống đốc Texas Greg Abbott đề xuất bỏ nguồn thu thuế bất động sản dùng để tài trợ cho trường học và sử dụng thặng dư ngân sách của bang để bù đắp thiếu hụt.

Các quận tại North Dakota và Ohio cũng đã thu thập chữ ký cho những đề xuất sửa đổi hiến pháp bang, nhằm xóa bỏ hoàn toàn thuế bất động sản. "Chúng ta đang chứng kiến một cuộc nổi dậy mới chống thuế bất động sản", Jared Walczak, nghiên cứu viên cao cấp tại tổ chức Tax Foundation, nhận định.

Nhưng bãi bõ hoặc thu hẹp thuế bất động sản cũng tạo ra nhưng bất lợi ngân sách với các địa phương, theo chuyên gia. Florida không đánh thuế thu nhập cá nhân, nên các thành phố và thị trấn ở bang này chủ yếu dựa vào thuế bất động sản và thuế bán hàng để tài trợ cho dịch vụ công.

Do nguồn thu từ thuế bán hàng biến động, thuế bất động sản giúp ổn định ngân sách địa phương. Theo Hiệp hội các hạt bang Florida, nếu đề xuất sửa đổi được thông qua, các hạt trong bang sẽ mất khoảng 3,6 tỷ USD nguồn thu trong năm 2027 và 6,4 tỷ USD trong năm 2028.

Những nơi ven biển giàu có như Palm Beach hay Miami có thể bù đắp bằng cách tăng thuế các căn nhà nghỉ dưỡng cao cấp. Song, tại nhiều khu vực nội địa, số bất động sản có giá trị trên 250.000 USD rất ít và thu thuế doanh nghiệp cũng hạn chế.

Gần một nửa trong số 67 hạt của Florida hiện nằm trong diện "hạn chế về năng lực tài chính" và đang nhận hỗ trợ từ ngân sách bang. "Giờ thì họ đang biến tất cả địa phương đều trở thành nơi 'hạn chế về năng lực tài chính'", bà Megan Sladek, Thị trưởng Oviedo, một đô thị vệ tinh của Orlando, nói.

Một số địa phương thiếu hụt ngân sách cảnh báo giảm thu thuế bất động sản sẽ trói tay khả năng chi trả dịch vụ công, buộc phải cắt giảm hoặc hợp nhất hoạt động. Những chính quyền khác có thể tìm cách bù đắp bằng cách tăng thuế người thuê nhà, doanh nghiệp hoặc chủ sở hữu căn nhà thứ hai. "Nó sẽ tạo ra một hiệu ứng domino điên rồ với hàng loạt hậu quả ngoài ý muốn và đầy rắc rối", bà Sladek nói.