Sơ đồ và định hướng 10 vùng của TP HCM theo dự thảo quy hoạch tầm nhìn 100 năm

Đây là khung quản lý lãnh thổ của TP HCM mới. Mỗi vùng được xác định theo chức năng chủ đạo, điều kiện đất đai, hạ tầng, môi trường, bản sắc và yêu cầu kiểm soát phát triển. Hệ thống vùng tạo cơ sở phân bổ dân cư, việc làm, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, sinh thái và đầu tư hạ tầng trong từng khu vực.

Dưới đây định hướng phát triển tương ứng với 10 phân vùng:

Vùng 1: Lõi đô thị - tài chính - quản trị - di sản

Vùng lõi đô thị - tài chính - quản trị - di sản là trung tâm điều hành và hình ảnh quốc tế của Thành phố. Không gian trọng tâm gồm Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm, hai bờ sông Sài Gòn và các khu vực đô thị trung tâm. Định hướng phát triển tập trung vào tài chính, dịch vụ cao cấp, văn hóa, di sản, đối ngoại, không gian công cộng ven sông và tái thiết đô thị.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm kiểm soát mật độ và tải hạ tầng; tái thiết đô thị theo TOD và không gian ngầm; phát triển kinh tế dịch vụ giá trị cao; giảm dần các chức năng không phù hợp trong lõi; tăng không gian công cộng ven sông; tổ chức lại giao thông trung tâm theo metro, buýt nhanh, đường thủy và đi bộ.

Vùng 2: Đổi mới sáng tạo phía Đông

Vùng đổi mới sáng tạo phía Đông gồm Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An và các khu vực kết nối Long Thành. Chức năng chủ đạo là công nghệ cao, R&D, đại học, kinh tế số và đô thị tri thức. Định hướng phát triển tập trung vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, trung tâm dữ liệu, tài chính mới, fintech, doanh nghiệp khởi nghiệp và sản xuất công nghệ cao.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm liên kết đại học - viện nghiên cứu - doanh nghiệp; tổ chức các khu TOD quanh metro và đường sắt đô thị; hạn chế phát triển nhà ở tự phát; ưu tiên hạ tầng số, dữ liệu, phòng thí nghiệm và trung tâm R&D; chuyển đổi các khu công nghiệp cũ ở Dĩ An, Thuận An theo hướng đô thị công nghiệp tri thức.

Vùng 3: Tây - Tây Nam, cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long

Vùng Tây - Tây Nam là cửa ngõ kết nối Đồng bằng sông Cửu Long. Chức năng chủ đạo là logistics, y sinh, công nghiệp sạch, đô thị thích ứng nước và đầu mối giao thông Tân Kiên. Tổ chức không gian đặt trọng tâm vào các đầu mối giao thông, trung tâm logistics cửa ngõ, kho bãi, dịch vụ y sinh, công nghiệp sạch, đô thị thích ứng nước và không gian trữ nước.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm kiểm soát đô thị hóa lan tỏa về phía Tây; phát triển logistics nông sản, hàng tiêu dùng và thương mại vùng; tổ chức lại các tuyến kết nối với Long An, Tiền Giang, Cần Thơ; phát triển các đô thị cửa ngõ gắn với nhà ga, bến bãi, trung tâm phân phối; giữ vai trò vùng đệm nước và thoát lũ tại các khu vực nhạy cảm.

Vùng 4: Đô thị công nghiệp - dịch vụ Bình Dương

Vùng đô thị công nghiệp - dịch vụ Bình Dương là hậu phương sản xuất hiện đại của siêu đô thị. Chức năng chủ đạo là công nghiệp xanh, logistics, dịch vụ kỹ thuật, đô thị thông minh và không gian sản xuất - dịch vụ tích hợp. Định hướng phát triển chuyển từ mô hình công nghiệp truyền thống sang hệ sinh thái công nghiệp - đô thị - dịch vụ.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm nâng cấp khu công nghiệp hiện hữu; chuyển đổi sang khu công nghiệp sinh thái và công nghiệp công nghệ cao; bổ sung dịch vụ đô thị, y tế, giáo dục, nhà ở xã hội; giảm mô hình công nghiệp thâm dụng lao động; tổ chức lại mối quan hệ giữa nơi ở, nơi làm việc và dịch vụ.

Vùng 5: Vùng sinh thái và dự trữ phát triển

Vùng Bắc,Tây Bắc Bình Dương và Đông Nam Vũng Tàu là vùng sinh thái và dự trữ phát triển, không gian cân bằng sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, trữ nước và quỹ đất dài hạn. Định hướng phát triển là kiểm soát đô thị hóa, bảo vệ hệ thống rừng, mặt nước, đất nông nghiệp, vùng trữ nước và cảnh quan sinh thái.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm kiểm soát đô thị hóa tự phát; bảo vệ đất nông nghiệp chiến lược, hồ, rừng và hành lang sinh thái tự nhiên; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, du lịch sinh thái quy mô phù hợp, năng lượng tái tạo và quỹ đất dự trữ dài hạn.

Vùng 6: Vùng phía Nam, Nhà Bè - Hiệp Phước

Vùng phía Nam, Nhà Bè - Hiệp Phước là cực đô thị - cảng - logistics phía Nam và là không gian trung gian kết nối lõi trung tâm với Cần Giờ và hệ thống cảng. Định hướng phát triển tập trung vào đô thị thích ứng nước, cảng, logistics, công nghiệp sạch, dịch vụ hỗ trợ cảng, trung tâm phân phối, giao thông thủy và các đầu mối kết nối với Cần Giờ.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm tái cấu trúc phát triển Nam Sài Gòn theo hướng đô thị dịch vụ - logistics - cảng; kiểm soát phát triển tại vùng đất thấp và rủi ro ngập; kết nối mạnh với Cần Giờ, Cái Mép và trung tâm hiện hữu; tổ chức lại khu công nghiệp, cảng, kho bãi theo tiêu chuẩn xanh; phát triển giao thông thủy, đường sắt và đường bộ kết nối cảng.

Vùng 7: Vùng sinh thái biển Cần Giờ

Vùng sinh thái biển Cần Giờ là lá chắn sinh thái và dự trữ sinh quyển của Thành phố Hồ Chí Minh mới. Chức năng chủ đạo là bảo tồn rừng ngập mặn, kinh tế biển xanh, du lịch sinh thái có kiểm soát và cảng trung chuyển trong giới hạn môi trường.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm bảo vệ rừng ngập mặn; kiểm soát mọi dự án theo sức chịu tải sinh thái; phát triển kinh tế có giới hạn; kiểm soát dân số, hạ tầng, xây dựng và giao thông theo ngưỡng sinh thái; tổ chức Cần Giờ theo mô hình phát triển có điều kiện, không đô thị hóa đại trà.

Vùng 8: Vùng bao phủ các khu cảng biển - logistics - công nghiệp - năng lượng

Vùng Cái Mép - Thị Vải là cửa ngõ hàng hải quốc tế và trung tâm logistics, công nghiệp cảng, năng lượng, thương mại tự do quy mô quốc gia - quốc tế. Định hướng phát triển tập trung vào cảng nước sâu, dịch vụ hàng hải, logistics quốc tế, kho bãi, ga hàng hóa, đường sắt kết nối cảng, công nghiệp năng lượng, công nghiệp cảng, khu thương mại tự do và trung tâm phân phối vùng.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm tập trung chức năng cảng biển quốc tế; tổ chức FTZ, logistics và hậu cần cảng; chuyển đổi công nghiệp theo hướng sạch hơn, công nghệ cao hơn; kết nối đường sắt hàng hóa, đường bộ, đường thủy với Bình Dương, TP.HCM và Long Thành; kiểm soát xung đột giữa cảng, công nghiệp, dân cư và môi trường sông Thị Vải.

Vùng 9: Vùng du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm

Vùng du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm hình thành chuỗi đô thị du lịch biển chất lượng cao. Chức năng chủ đạo là nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kinh tế đêm, du lịch biển, thể thao biển và dịch vụ đô thị ven biển.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm nâng cấp chất lượng du lịch biển; kiểm soát xây dựng ven biển; bảo vệ cảnh quan, bãi biển và không gian công cộng; phát triển đô thị du lịch theo tiêu chuẩn quốc tế; tránh bê tông hóa dải ven biển; tổ chức giao thông kết nối với Cái Mép, Long Thành và trung tâm TP HCM.

Vùng 10: Đặc khu Côn Đảo

Đặc khu Côn Đảo là không gian sinh thái - di sản - quốc phòng đặc thù. Chức năng chủ đạo là du lịch cao cấp có kiểm soát, bảo tồn hệ sinh thái biển đảo, di sản lịch sử - văn hóa, giáo dục môi trường và hạ tầng xanh. Phát triển Côn Đảo đặt trọng tâm vào bảo tồn tài nguyên tự nhiên, kiểm soát sức chứa, hạn chế tác động lên hệ sinh thái và bảo đảm yêu cầu quốc phòng - an ninh.

Nhiệm vụ quản trị chính gồm quản trị theo sức chịu tải đảo; bảo tồn di sản lịch sử và hệ sinh thái biển; kiểm soát dân số, xây dựng công trình; phát triển du lịch cao cấp, yên tĩnh, giới hạn số lượng; tăng cường vai trò quốc phòng, an ninh biển đảo; xây dựngmô hình đảo xanh, tự chủ năng lượng từng phần.