Xe sản xuất trong nước khó có thể cạnh tranh với xe nhập khẩu từ ASEAN

Nhóm công tác ngành ô tô - xe máy cho rằng, trong bối cảnh hiện tại do qui mô thị trường và trình độ phát triển ngành công nghiệp ô tô còn ở mức thấp nên xe sản xuất trong nước (CKD) khó có thể cạnh tranh được với xe nhập khẩu (CBU) từ các nước ASEAN.

Nhóm công tác cho biết: trong bối cảnh hiện nay do quy mô thị trường và trình độ phát triển ngành công nghiệp ô tô còn ở mức thấp, chúng tôi phải thừa nhận rằng xe sản xuất trong nước (CKD) khó có thể cạnh tranh được với xe nhập khẩu (CBU) từ các nước ASEAN. Bởi vậy, chúng tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương hỗ trợ của Chính phủ để phát triển ngành công nghiệp ô tô và ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam.

xe san xuat trong nuoc kho co the canh tranh voi xe nhap khau tu asean
Theo Nhóm Công tác ngành ô tô xe máy cho rằng xe sản xuất trong nước khó có thể cạnh tranh với xe nhập khẩu từ ASEAN. (Ảnh minh họa).

Để phát triển được ngành công nghiệp ô tô trong nước, Nhóm công tác cho rằng nhóm chính sách nhằm duy trì và thúc đẩy thị trường ô tô tăng trưởng ổn định và dài hạn, gồm cả việc hạn chế các tác động tiêu cực đến sự phát triển ổn định của thị trường. Các chính sách về thị trường cần đảm bảo đối xử công bằng, rõ ràng và có thời gian hợp lý để các doanh nghiệp kịp chuẩn bị kế hoạch kinh doanh.

Ngoài ra, các chính sách hỗ trọ giảm chênh lệch chi phí sản xuất giữa xe CKD và CBU dựa trên nguyên tác đảm bảo đối xử công bằng, minh bạch với tất cả hãng xe trong nước.

Cuối cùng, cần có chính sách cho việc phát triển công nghiệp hỗ trợ nhằm phát triển sản xuất trong nước.

Nhóm công tác cũng đã chỉ ra những vấn đề của ngành như:

Ngành công nghiệp ô tô có hệ thống cung cấp phức tạp và nhiều tầng (nhà cung cấp cấp 1, cấp 2, cấp 3 và nhà cung cấp nguyên vật liệu), trong đó mỗi tầng lại bao gồm rất nhiều nhà cung cấp khác nhau. Nhà cung cấp cấp 2 và cấp 3 cần phải tuân thủ chặt chẽ yêu cầu sản xuất như chất lượng/chi phí/giao hàng (QCD) trong khi nhà cung cấp cấp 1 cần thỏa mãn thêm yêu cầu về năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D).

Vì vậy, phát triển nhà cung cấp cần rất nhiều nỗ lực, thời gian & khả năng đầu tư. Tuy nhiên, không nhiều nhà cung cấp đáp ứng được tiêu chuẩn QCD để tham gia chuỗi cung cấp toàn cầu. Cũng như các nhà cung cấp Việt Nam cần có bản quyền hoặc chuyển giao công nghệ hoặc thỏa thuận cấp phép từ các nhà cung cấp chính hãng.

Các chính sách hiện hành đối với ngành công nghiệp hỗ trợ không thể giải quyết được vấn đề có tính hệ thống do quy mô sản lượng nhỏ và thuế nhập khẩu xe CBU về 0% từ năm 2018.

Năm 2017, Chính phủ có ban hành quy định về một số điều kiện kinh doanh đối với xe nhập khẩu CBU ( như Nghị định 116/2017/NĐ-CP…), nhưng chúng không thể giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của xe CKD trong dài hạn.

Bên cạnh đó, Mặc dù đã có một số Quyết định hoặc Nghị định để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ đã được ban hành. Tuy nhiên thực tế không có quá nhiều nhà cung cấp có thể được hưởng theo chính sách vì không thể giải quyết được vấn đề có tính hệ thống do quy mô sản lượng nhỏ và thuế nhập khẩu xe CBU về 0% từ năm 2018. Đồng thời, thủ tục đăng kí khá phức tạp.

Nhóm kiến nghị Chính phủ nên có ưu đãi đầu tư cho các nhà sản xuất và nhà cung cấp để họ có thể đầu tư máy móc, khuôn và đồ gá, nhằm nội địa hóa linh kiện, qua đó giúp giảm bớt tác động bất lợi của quy mô sản lượng thấp.

Mời các nhà cung cấp chính tham gia vào các cuộc đối thoại về ngành ô tô và thường xuyên tổ chức các cuộc họp với các điểm thảo luận rõ ràng, sau đó cần báo cáo Thủ tường thường xuyên hơn để cải thiện tính khả thi của chính sách ban hành.

Ngoài ra, Nhóm công tác ô tô - xe máy cho biết sẽ tiếp tục cung cấp các hướng dẫn về việc tuyển chọn nhà cung cấp, các điều kiện tuyển chọn và danh sách các linh kiện sắp tới có kế hoạch nội địa hóa để các nhà cung cấp có tiền năng cân nhắc.

chọn