Hà Nội sẽ chớp thời cơ thu hồi giá trị gia tăng từ đất đai để góp phần thực thi quy hoạch tầm nhìn 100 năm

Cổng TTĐT TP Hà Nội vừa đăng tải thông tin báo chí về Quy hoạch tổng thể Thu đô tầm nhìn 100 năm. Thông tin cho biết các định hướng mới, vượt trội, với 11 nhóm giải pháp đột phá như sau: 

(1) Phát triển liên kết vùng: Xây dựng mô hình "Hạt nhân - Vệ tinh" cho Vùng Thủ đô; Hà Nội giữ vai trò là đô thị hạt nhân, trung tâm lan tỏa và dẫn dắt toàn Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và cả nước. Các đô thị thuộc các tỉnh xung quanh (thuộc các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình) đóng vai trò là vệ tinh, đối trọng; được gắn kết chặt chẽ thống nhất với Hà Nội thông qua mạng lưới hạ tầng kinh tế, hạ tầng giao thông hiện đại: các tuyến đường vành đai (Vành đai 4, 4,5, Vành đai 5), các trục cao tốc hướng tâm và đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt liên vùng qua 09 trục động lực, 09 cực tăng trưởng và trung tâm lớn của Thủ đô.

Xây dựng cơ chế điều phối Vùng để cùng phối hợp đầu tư các dự án hạ tầng kinh tế, kết nối chiến lược và cùng xử lý các vấn đề môi trường mang tính liên tỉnh (như ô nhiễm lưu vực sông Nhuệ, sông Đáy, xử lý rác thải).

(2) Đột phá phát triển đường sắt đô thị, phát triển đô thị dựa trên mô hình TOD: Quy hoạch bổ sung các tuyến liên vùng, nâng tổng chiều dài lên khoảng 1.153 km, đi theo các trục động lực, vành đai, các cực tăng trưởng và trung tâm lớn để định hình không gian phát triển mới. Áp dụng phát triển mô hình TOD; tại các khu vực xung quanh nhà ga Metro và các trục giao thông chính, cho phép mở rộng không gian, tăng mật độ xây dựng, nâng tầng cao và tăng hệ số sử dụng đất, vừa tạo ra các đô thị nén hiện đại, giải phóng mặt đất để làm không gian xanh, công viên vừa là công cụ tài chính cốt lõi để Thành phố điều tiết, thu hồi phần giá trị gia tăng từ đất đai, tạo lập nguồn vốn để tái đầu tư.

(3) Đột phá về thiết chế tại các cực tăng trưởng nhằm kéo giãn dân cư nội đô: Đề xuất thiết lập các Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại các cực phát triển trọng điểm. Tiêu biểu là định hướng xây dựng Khu thương mại tự do gắn với đô thị Sân bay phía Bắc (Đông Anh - Sóc Sơn) và đô thị Khoa học Công nghệ phía Tây (Hòa Lạc); áp dụng hệ thống cơ chế, chính sách vượt trội, tạo động lực hội nhập và cạnh tranh quốc tế.

(4) Đột phá về mô hình: Kiến tạo Đô thị Thông minh - Xanh - Bền vững: Áp dụng mô hình quản trị dựa trên "Bản sao số" và Trí tuệ nhân tạo (AI) để giải quyết các vấn đề về quản lý phát triển. Cụ thể hóa chiến lược Hành lang xanh, quy hoạch hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net-Zero). Mở rộng hệ thống không gian xanh, nâng tỷ lệ che phủ rừng; chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng sang năng lượng sạch; áp dụng mạnh mẽ kinh tế tuần hoàn trong xử lý rác thải và nước thải.

(5) Tái thiết đô thị toàn diện và chọn lọc: Nghiên cứu cải tạo, tái thiết đô thị (cải tạo tích cực, tái thiết thích ứng) khu vực trung tâm (CBD) gắn với trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng; cải tạo, tái thiết, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử khu vực phố cổ (36 phố phường), phố cũ (phố Pháp), khu cũ, chung cư cũ; cải tạo, tái thiết khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận, khu vực di tích, di sản (Hoàng thành Thăng Long, Cổ Loa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và phụ cận,...); mở rộng cải tạo, tái thiết, tái cấu trúc các khu vực Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 3 và lan tỏa ra các khu vực đô thị và nông thôn. Nghiên cứu quy hoạch tái thiết các ô phố để đồng bộ hạ tầng; tạo quỹ đất ưu tiên xây dựng các công trình hạ tầng và không gian xanh; phát triển đô thị tại các khu vực TOD ngoại vi; nghiên cứu phương án chính xác cho từng đối tượng, từng khu vực, đảm bảo hiệu quả, nâng cao chất lượng đô thị, môi trường, sinh kế của người dân, tạo dư địa, động lực phát triển.

(6) Khai thác không gian đa tầng - đa lớp: Tập trung xây dựng không gian ngầm, kết hợpp hệ thống bể ngầm chứa nước, thoát nước đa năng tích hợp dưới các không gian giao thông, bãi đỗ xe ngầm, công viên... nhằm giải quyết ngập úng; đẩy mạnh khai thác không gian ngầm, đa tầng tại các khu vực TOD; đưa tỷ lệ ngầm hóa tại khu vực lõi đô thị lên trên 40%. Nghiên cứu từng bước đưa "kinh tế không gian tầm thấp" (độ cao dưới 3000m) vào không gian quy hoạch đô thị; thiết lập các mạng lưới an toàn phục vụ các phương tiện công nghệ mới (drone vận chuyển y tế/logistics, taxi bay), mở ra dư địa phát triển một ngành công nghiệp công nghệ cao hoàn toàn mới cho Thủ đô.

(7) Sông Hồng - biểu tượng phát triển của Thủ đô tạo bước tiến mới: Sông Hồng được xác định là trục không gian xanh, trục cảnh quan sinh thái, văn hóa và kinh tế trung tâm của Thủ đô. Quy hoạch thiết lập "Con đường di sản" chạy dọc hai bên bờ sông; cải tạo bãi giữa, bãi nổi thành các công viên sinh thái, không gian sáng tạo, giải trí mang tầm vóc quốc tế, bảo đảm nguyên tắc thuận thiên, hài hòa thoát lũ.

(8) Phát triển Cảng hàng không thứ 2 - Vùng Thủ đô tại phía Nam: Dự trữ không gian và hạ tầng chiến lược để phát triển. Định hướng phát triển theo mô hình đô thị sân bay, hình thành trung tâm dịch vụ vận tải, logistics trung chuyển đa phương thức (kết nối đồng bộ đường hàng không, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường bộ cao tốc và đường thủy), tạo động lực phát triển.

(9) Đột phá trong cải thiện môi trường thực hiện đồng bộ các giải pháp để giải quyết dứt điểm vấn nạn ô nhiễm môi trường: Trọng tâm là làm sống lại hệ thống các dòng sông (sông Tô Lịch, sông Nhuệ, sông Đáy,...). Chuyển đổi toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sang năng lượng sạch, thiết lập các vùng phát thải thấp. Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ xử lý rác thải, phân loại, tái chế, hướng tới mục tiêu Thành phố không rác thải chôn lấp.

(10) Xác định các quỹ đất dự trữ: đưa vào diện bảo vệ nghiêm ngặt, chưa sử dụng phát triển trong giai đoạn trước mắt, tạo dư địa phát triển dài hạn cho các công trình trọng điểm quốc gia, các mô hình kinh tế mới và đáp ứng nhu cầu phát triển của tương lai.

(11) Triển khai thực hiện quy hoạch: Thực hiện quy hoạch bằng kế hoạch và chương trình hành động cụ thể; các định hướng không gian đều được gắn kết chặt chẽ với mô hình cân đối nguồn lực và các cơ chế đặc thù, vượt trội từ Luật Thủ đô. Giai đoạn đến năm 2035 tập trung nguồn lực quyết liệt để hoàn thành hệ thống hạ tầng khung (mạng lưới Metro, vành đai liên vùng, các cầu lớn qua sông). Ưu tiên áp dụng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, nhượng quyền khai thác hạ tầng và chớp thời cơ thu hồi giá trị gia tăng từ đất đai (qua mô hình TOD) để kiến tạo nguồn vốn thực thi quy hoạch.