Hà Nội đặt mục tiêu xây xong 500 km đường sắt đô thị giai đoạn 2026 - 2035

Theo Quy hoạch, hệ thống đường sắt TP Hà Nội gồm đường sắt Quốc gia, đường sắt vùng/liên vùng và đường sắt đô thị được tích hợp đồng bộ, tạo thành khung hạ tầng vận tải khối lượng lớn cho toàn Vùng Thủ đô.

Trong đó, mạng lưới được tổ chức theo cấu trúc đa cấp “vòng - xuyên tâm - đa cấp”, kết hợp các tuyến trục chính, các tuyến vành đai và các hành lang liên tỉnh, bảo đảm kết nối đồng bộ giữa trung tâm Hà Nội với các đô thị vệ tinh cũng như các tỉnh trong Vùng Thủ đô.

Quy hoạch bổ sung các tuyến liên vùng, nâng tổng chiều dài mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn lên khoảng 979 km (~1200 km bao gồm cả đường sắt liên vùng), bao gồm nhiều loại hình giao thông công cộng để định hình không gian phát triển mới.

Đường sắt tốc độ cao và đường sắt Quốc gia giữ vai trò các trục vận tải hướng tâm cấp quốc gia và quốc tế, kết nối Thủ đô với các vùng trong cả nước và quốc tế, gắn với các đầu mối trung chuyển quy mô lớn; phục vụ hành khách trong nước và quốc tế; hình thành các đầu mối trung chuyển quy mô lớn, gắn với các tổ hợp ga tích hợp đa chức năng như quy hoạch Tổ hợp ga Ngọc Hồi (cực phía nam) làm ga đầu mối trung chuyển lớn nhất, tích hợp nhà ga, depot và trạm bảo dưỡng.

Đường sắt vùng/liên vùng kết nối trung tâm Hà Nội với các cực tăng trưởng; đô thị thuộc các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên,… nhằm tăng cường liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển; hình thành các tuyến liên kết giữa các đô thị trong Vùng Thủ đô, các khu công nghiệp, trung tâm logistics và các cực phát triển; được tổ chức theo cấu trúc kết hợp các tuyến hướng tâm và các tuyến vành đai.

Thủ đô sẽ bổ sung tuyến vành đai đường sắt liên vùng quy mô lớn hơn, kết nối trực tiếp các cực phát triển và các đầu mối hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hệ thống các sân bay.

Cấu trúc mạng lưới vành đai đường sắt vòng liên vùng tổ chức theo mô hình “2 vòng - 7 tuyến”. Các tuyến hướng tâm tốc độ cao kết nối với hệ thống đường sắt vòng liên vùng bám theo các trục vành đai, tạo khung xương vận tải khối lượng lớn cho toàn vùng Thủ đô.

Các vành đai đường sắt cũng được hình thành gắn với cụm sân bay (Nội Bài, Gia Bình, Sân bay thứ 2 phía nam), đóng vai trò trục thu - phát khách cho mạng lưới đường sắt quốc gia và xác lập các cực TOD liên vùng tại điểm giao cắt với các trục hướng tâm; tập trung đầu tư đoạn vòng Bắc - Đông - Nam kết nối Nội Bài - Đông Anh - Gia Lâm - Hưng Yên - Phú Xuyên - Hòa Lạc - Sơn Tây.

Đường sắt đô thị nhanh là các trục xuyên tâm tốc độ cao, kết nối trực tiếp các khu vực phát triển mới với đô thị trung tâm, nâng cao khả năng tiếp cận và rút ngắn thời gian di chuyển trong phạm vi vùng đô thị mở rộng.

Đường sắt đô thị khối lượng lớn và đường sắt nhẹ gồm các tuyến xuyên tâm, tuyến vòng được bố trí theo nguyên tắc kết hợp các tuyến xuyên tâm và các tuyến vành đai, bảo đảm bao phủ mạng lưới và phục vụ hiệu quả các khu vực đô thị.

Hệ thống đường sắt đô thị được xác định là khung giao thông chủ yếu, trực tiếp dẫn dắt mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm; tạo nền tảng để phát triển đô thị theo mô hình TOD; một số tuyến/đoạn tuyến kết hợp lưỡng dụng với an ninh - quốc phòng, phòng thủ dân sự. Công năng ga Hà Nội chuyển đổi thành ga trung tâm của tuyến đường sắt đô thị kết hợp không gian thương mại, văn hóa.

Đồng thời, thành phố xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt, quy mô khoảng 250 ha ở phía nam, thuộc khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, phục vụ sản xuất, lắp ráp, bảo trì đầu máy toa xe, nghiên cứu chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nội địa hóa phụ tùng,…

Hà Nội cũng quy hoạch TOD theo hệ thống đường sắt.

Cụ thể, với TOD quốc gia/vùng: Cực phát triển mật độ cao gắn với đầu mối giao thông quốc gia, hub liên vùng (khoảng 5 - 10 điểm). TOD cấp thành phố: Trung tâm TOD quy mô lớn, gắn với trục đường sắt đô thị chính và khu đô thị mới và các khu vực phát triển trọng điểm (khoảng 20 - 30 điểm).

TOD cấp khu vực: Ga hoặc nút giao đường sắt đô thị có tiềm năng phát triển quỹ đất và phân bố dọc theo mạng lưới (khoảng 120 - 150 điểm).

Trong đó, các trung tâm TOD cấp quốc gia/vùng và cấp thành phố đóng vai trò hạt nhân, hình thành các vùng phát triển động lực, có khả năng lan tỏa và dẫn dắt phát triển không gian đô thị theo các trục đường sắt và các hành lang kinh tế - kỹ thuật chủ đạo.

Lộ trình phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, hệ thống gồm 18 tuyến với chiều dài khoảng 979 km được nghiên cứu dự kiến phân kỳ đầu tư.

Trong đó, giai đoạn 2026 - 2035, thành phố sẽ nghiên cứu, xây dựng kế hoạch đầu tư khoảng 500 km đường sắt đô thị, ưu tiên tập trung hoàn thành trước các tuyến trong giai đoạn 2026 - 2030 của Nghị quyết 188 và tuyến số 1 (Nội Bài - Yên Viên - ga Hà Nội - Ngọc Hồi). Giai đoạn 2036 - 2045, dự kiến đầu tư hoàn thiện mạng lưới và kéo dài với khoảng 479 km.

Xem và tải về Bản đồ quy hoạch giao thông - Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm (bản dự thảo được công khai nhằm lấy ý kiến vào tháng 3). TẠI ĐÂY

Xem và tải về Bản đồ quy hoạch phát triển TOD - Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm (bản dự thảo được công khai nhằm lấy ý kiến vào tháng 3). TẠI ĐÂY