Tại hội thảo cải tạo môi trường nước hồ Hoàn Kiếm chiều nay, TGĐ công ty TNHH MTV Thoát nước HN Võ Tiến Hùng cho hay, hồ Hoàn Kiếm mất khả năng tự làm sạch, nước bị ô nhiễm; cá và động thực vật chưa được bảo vệ và bổ sung đúng mức đã khiến chất hữu cơ đi vào lòng hồ không trở thành thức ăn mà biến thành chất ô nhiễm.
![]() |
Mặt bằng thiết kế nạo vét |
Lớp bùn lắng đọng của đáy hồ ngày một dày gây ảnh hưởng tới môi trường sống của những sinh vật dưới hồ do chứa nhiều kim loại nặng và khí độc.
Hiện trạng nước trong hồ có màu xanh lục, mật độ tảo lớn. Chất lượng nước hồ ngày một suy giảm, độ pH luôn ở mức cao từ 9,05 đến 9,46.
Ngoài ra, cặn lơ lửng trong hồ cao với TSS cao hơn tiêu chuẩn cho phép ở cả 5 vị trí quan trắc. Hồ đang trong tình trạng bị ô nhiễm hữu cơ với BOD, COD gấp gần 2 lần so với quy chuẩn cho phép.
Theo công ty Thoát nước HN, với hiện trạng trên, việc cải tạo môi trường hồ Hoàn Kiếm là cần thiết và cấp bách.
Để cải tạo đồng bộ môi trường hồ cần thực hiện 2 công việc: Nạo vét bùn, thanh thải phế liệu dưới đáy hồ; Xử lý, duy trì chất lượng nước hồ.
Trước khi thực hiện, công ty Thoát nước Hà Nội lấy ý kiến các chuyên gia, nhân dân để báo cáo cụ thể UBND TP Hà Nội phương án thực hiện.
Đơn vị đề xuất nạo vét toàn bộ lòng hồ đến cao độ +5,6m để đảm bảo không bị sạt lở kè xung quanh hồ, kè Tháp Rùa, kè đền Ngọc Sơn. Phạm vi nạo vét phải đảm bảo cách mép chân kè các công trình trên là 7m.
Với phạm vi 7m từ chân kè ra là 5m đất nền cứng với nhiều gạch đá, 2m là bùn. Tại biên nạo vét chiều sâu nạo vét bùn xuống khoảng 0,7m, do vậy không nạo vét mái dốc mà bề mặt 2m bùn tự chảy xuống tạo thành mái dốc.
Tổng khối lượng nạo vét là 57.400m3, diện tích khu vực nạo vét bùn là 97.455,78m2.
Việc thi công nạo vét sẽ được thực hiện 8 giờ/ngày, bắt đầu từ 21h30 và kết thúc 5h30 sáng. Khu vực đổ vật liệu nạo vét và phế thải là bãi C - Yên Sở, xã Yên Mỹ huyện Thanh Trì, diện tích bãi thải 14,1ha. Bãi đổ thải cách hồ Hoàn Kiếm 13km.
Tổng thời gian thi công nạo vét và vận chuyển là 69 ngày.
Sau khi nạo vét, xây dựng 1 giếng khoan cấp nước tại chỗ cho hồ, công suất 150m3/h, chiều sâu giếng khoan 70m.
Về phương án xử lý, duy trì chất lượng nước, Công ty TNHH MTV thoát nước HN đề xuất sử dụng chế phẩm Redoxy-3C trong công tác xử lý, duy trì chất lượng nước hồ.
Phương án "giải cứu" phải thận trọng
TGĐ Công ty Thoát nước Hà Nội Võ Tiến Hùng cho biết, bản thân công ty đang rất băn khoăn giữa việc nạo vét lớp bùn dài khoảng 1m và việc bảo tồn sinh học ở hồ Hoàn Kiếm.
![]() |
PGS. TS Hà Đình Đức tại hội thảo. |
“Nếu nạo vét thì chắc chắn hệ sinh thái ở hồ sẽ thay đổi. Chất lượng nước sẽ trong hơn, không còn mùi nữa nhưng màu xanh lục đặc trưng của nước hồ còn hay không, đặc biệt có khi phát sinh thêm loài tảo khác. Đây là bài toán khó", ông Hùng nói.
Đồng ý với việc nạo vét bùn, PGS. TS Trịnh Thị Thanh, nguyên Chủ nhiệm khoa Công nghệ sinh học (trường Đại học Khoa học tự nhiên) cũng lưu ý quá trình nạo vét cần phải để lại lớp bùn đáy dày từ 15-20 cm.
Trước đề xuất lấy nước giếng khoan vào hồ Hoàn Kiếm, bà Thanh cho rằng, việc này sẽ tác động lớn đến sự phát triển và khôi phục sinh thái trong hồ. Theo bà, cần phải hạn chế tối đa việc đưa nước ngầm vào Hồ Gươm.
PGS Trần Đức Hạ (Khoa môi trường, Đại học Xây dựng Hà Nội) đề nghị Hà Nội nghiên cứu kỹ việc cải tạo môi trường nước ở hồ Hoàn Kiếm.
“Nên lấy nguồn nước gần bờ hồ là hay nhất vì nó đảm bảo được sự tương đồng, gần giống chất lượng nước hồ”, ông Hà nói.
PGS. TS Hà Đình Đức bày tỏ, nếu không làm ngay thì trước sau gì hồ cũng thành đầm lầy.
Tuy nhiên theo ông Đức, phương án “giải cứu” phải thận trọng, không phải làm theo khoán, sử dụng máy móc “hùng hục” nạo vét mà phải làm thủ công để không ảnh hưởng đến môi trường nước.