Thanh tra Chính phủ: Báo cáo Thủ tướng xử lý nếu không hoàn thành Sân bay Quảng Trị vào tháng 7/2026

Vừa qua, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc tại tỉnh Quảng Trị, trong đó có dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị.

Sân bay Quảng Trị được đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT), nhà đầu tư đề xuất lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án là Tập đoàn T&T.

Dự án được Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư vào tháng 12/2021 và chia thành 2 dự án thành phần. Tổng mức đầu tư 5.821 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu khoảng 1.092 tỷ đồng. 

Dự án thành phần 1 là giải phóng mặt bằng tổng diện tích đất hơn 265 ha, trong đó đất dùng chung khoảng 178 ha, đất cảng hàng không dân dụng khoảng 88 ha tại các xã Gio Quang, Gio Hải, Gio Mai, huyện Gio Linh (nay là xã Gio Linh, xã Cửa Việt, Quảng Trị); tổng mức đầu tư hơn 233 tỷ đồng từ ngân sách trung ương, thời gian thực hiện 2023 - 2025.

Dự án thành phần 2 là xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị đạt tiêu chuẩn Cảng hàng không cấp 4C, có khả năng phát triển cho khai thác tàu bay code E và sân bay quân sự cấp II; mục tiêu đến 2049 đáp ứng nhu cầu khai thác 5 triệu hành khách/năm và 25.500 tấn hàng hóa/năm.

Theo kết luận thanh tra, UBND tỉnh Quảng Trị, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan chưa rà soát lại Báo cáo nghiên cứu khả thi, đảm bảo phù hợp với quy hoạch được duyệt theo đề nghị của Hội đồng thẩm định liên ngành, Cục Quản lý đầu tư xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam.

Tiến độ huy động vốn chủ sở hữu và vốn vay tại Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án vượt quá thời hạn quy định phải hoàn thành thu xếp tài chính.

Việc thu xếp tài chính nguồn vốn để phục vụ dự án theo tiến độ Hợp đồng BOT của nhà đầu tư quá chậm, đến nay đã 16 tháng (kể từ ngày Hợp đồng có hiệu lực) mới góp vốn được 97/421 tỷ đồng, đạt 23%.

Doanh nghiệp dự án không gửi đầy đủ hồ sơ khảo sát, thiết kế, hồ sơ năng lực của nhà thầu, hợp đồng xây dựng, tài liệu huy động giải ngân vốn đầu tư đối với các gói thầu để Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh kiểm tra, giám sát là không tuân thủ theo quy định Hợp đồng BOT. Việc lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế sau thiết kế cơ sở đối với các hạng mục (trừ hạng mục sân đỗ tàu bay) chậm tiến độ khoảng 7 tháng. Việc bổ nhiệm Giám đốc Quản lý dự án không đủ điều kiện theo quy định.

Sau 15 tháng triển khai thi công, đến nay giá trị khối lượng nghiệm thu hoàn thành đạt 9,17%, giá trị khối lượng nghiệm thu thanh toán đạt 4,23% (so với tổng mức đầu tư) là quá thấp, không đảm bảo tiến độ thực hiện Hợp đồng BOT.

Các gói thầu XL04, 05 đã lựa chọn nhà thầu nhưng chưa ký kết hợp đồng xây dựng; các gói thầu (XL03, 04, 05) triển khai thi công khi chưa được bàn giao mặt bằng, chưa bảo đảm điều kiện khởi công.

Trong quá trình thương thảo, ký kết Hợp đồng BOT, tiến độ huy động vốn chủ sở hữu và vốn vay vượt quá thời hạn phải hoàn thành thu xếp tài chính; không có phương án đảm bảo huy động đủ vốn chủ sở hữu dẫn đến chậm huy động vốn, doanh nghiệp dự án bố trí không đủ vốn, chưa ký hợp đồng tín dụng, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành dự án.

Công tác kiểm tra, giám sát còn hạn chế, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ theo quy định dẫn tới dự án chậm tiến độ, không báo cáo kịp thời UBND tỉnh để có hướng xử lý. Doanh nghiệp dự án chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý xây dựng công trình.

Công tác giải phóng mặt bằng chậm tiến độ, đến nay còn 22,37 ha (8,42%) đất chưa bàn giao cho Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị, không đúng tiến độ trước ngày 31/12/2024 theo Hợp đồng BOT.

Đối với phần diện tích 98,9 ha đất, có gần 41 ha đất trồng lúa đã được UBND tỉnh cho thuê nhưng chưa bàn giao đất tại thực địa, Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị chưa hoàn thành các thủ tục để cơ quan nhà nước xác định tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa phải nộp.

Trên cơ sở đó, thanh tra kiến nghị tỉnh Quảng Trị chỉ đạo khẩn trương GPMB đối với hơn 22 ha chưa bàn giao; xây dựng hạ tầng các khu tái định cư; xác định tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa phải nộp đối với gần 41 ha đất lúa đã cho doanh nghiệp thuê.

Về phía doanh nghiệp dự án, thanh tra yêu cầu hoàn thành ngay việc huy động góp vốn chủ sở hữu, vốn vay, ký hợp đồng tín dụng; đẩy nhanh tiến độ thi công, đến tháng 7/2026 không hoàn thành theo hợp đồng đã ký kết thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ có biện pháp xử lý.