Từ chuyện phụ huynh bưng bát chạy theo con: Chúng ta đang thương con hay 'hành hạ' con?

Nên cho con ăn theo nhu cầu hay làm mọi cách để con ăn được vài muỗng? Đề tài tưởng như đã cũ nhưng mỗi khi được “khuấy động” vẫn luôn gây nhiều tranh cãi không hồi kết. Vậy nên mới đây, khi nhà văn, hot mom Lê Thanh Ngân chia sẻ câu chuyện cùng những hình ảnh “biết nói” chứng kiến được trong một buổi chờ con tan trường đã thu hút rất nhiều ý kiến trái chiều.

Theo Thanh Ngân, những hình ảnh này cô đã gặp rất nhiều lần, và dường như càng ngày càng phổ biến hơn.

Nào, ăn một miếng rồi chơi tiếp. (Ảnh: Thanh Ngân)

Những đứa trẻ bị... nhồi ăn ngày này qua ngày khác

Tôi ngồi chờ con gái chơi cầu trượt cùng các bạn và quan sát họ rất lâu.

Không phải 1, mà phải 5 - 7 phụ huynh. Mỗi phụ huynh 1 cái bát, 1 cái thìa, 1 hộp sữa đứng chầu chực quanh các khu vui chơi của con, đợi con chơi hết lượt lại chạy tới đút cho con 1 thìa cháo, hút một ngụm sữa. Thậm chí, họ còn thiếu kiên nhẫn đến độ chẳng đợi đứa trẻ chơi hết lượt mà cứ kè kè chạy bên cạnh con, thò tay qua những song sắt chắn an toàn, kiễng chân, nghển cổ cố xúc cho con thêm thìa cháo, đút cho con một miếng trái cây, được miếng nào hay miếng nấy.

Chốc chốc họ lại giục giã "nuốt đi con", "ăn nhanh lên con", "ăn đi không mẹ không cho chơi nữa đâu", "có ăn không hay đi về nào?", "ăn nhanh cho xong đi! Chỉ có mỗi cái việc ăn mà sao để mẹ nói nhiều thế nhỉ?"... Đứa trẻ mặt mày nhăn nhó vẻ khó chịu nhưng nghe thấy vậy cũng cố ngoác cái miệng ra để ăn cho xong nhiệm vụ.

"Nuốt đi con, ăn nhanh đi con". (Ảnh: Thanh Ngân)

Ngay cạnh chỗ con gái tôi đang chơi, một chị độ ngoài 30 tuổi đang quát tháo om sòm vì cái tội con chị ấy nhất định không chịu ăn.

- "Nào, ăn một miếng rồi trượt tiếp!"

Chị ấy xúc một miếng cháo kề tận miệng con gái nhưng nó nhất định không chịu há miệng mà chạy thẳng lên chỗ cầu trượt. Chưa chịu bỏ cuộc, chị ấy lại chạy vòng về phía bên kia để đón đầu cô con gái khi nó trượt xuống. Cuối cùng, con bé đành phải chịu thua, cố ăn thêm miếng nữa không bị mẹ dắt về.

Vật vã suốt nửa tiếng đồng hồ, tôi rốt cuộc cũng đếm được chị ấy đã đút cho con ăn 12 thìa cháo. Ấy thế mà, chạy nhảy 1 hồi, con bé ợ 1 cái làm bao nhiêu công sức của mẹ nó đổ xuống sông xuống biển hết.

Bế con ra ngồi gần chỗ tôi để lau người cho nó, chị vẫn không khỏi bực mình, ngao ngán. Thấy vậy, tôi mở túi xách định đưa cho chị túi giấy ướt nhưng một người đàn ông cạnh đó đã nhanh tay trước tôi. Tôi có nghe thấy anh ấy hỏi:

- "Sao chị không để cháu về nhà rồi mới cho ăn?"

- "Ui dào ôi, con này nhà chị nó lười ăn kinh khủng khiếp em ạ. Về nhà, nó không chịu ăn đâu. Cứ phải đi chơi, đi rong mới ăn được vài thìa đấy. Vất vả lắm chứ có sung sướng gì đâu."

- "Nhưng ăn thế này thì đau dạ dày chết!"

- "Biết thế nhưng làm thế nào được, còn hơn là chết đói!"

Nói rồi, chị ấy ngúng nguẩy làm ra vẻ không hài lòng rồi kéo tay con xềnh xệch ra cổng mà không nói thêm lời nào.

Cho ăn rong, có lẽ đã trở thành "mốt". Một loại "mốt" mà mãi vẫn chưa thấy lỗi thời. (Ảnh: Thanh Ngân)

Chị ấy không phải trường hợp duy nhất trong rất nhiều những phụ huynh đang áp dụng phương pháp cho ăn phi khoa học và phi truyền thống này. Bởi phương pháp này vốn dĩ mới xuất hiện tại Việt Nam trong chục năm trở lại đây và tôi chắc chắn rằng, nó chẳng được du nhập từ bất kể quốc gia tiên tiến nào trên thế giới. Điều đáng buồn là, mặc dù ai cũng biết rằng đó là một phương pháp lợi bất cập hại nhưng người ta vẫn ngày ngày áp dụng nó cho con cháu mình. Cho ăn rong, có lẽ đã trở thành "mốt". Một loại "mốt" mà mãi vẫn chưa thấy lỗi thời.

Tôi lại nhớ về tuổi thơ của mình. Những bữa cơm nguội trộn muối vừng ăn vội vã khi đi học về mà vị thơm ngon còn vương vấn lại đến tận bây giờ tôi vẫn nhớ. Tự nhiên, tôi lại thấy những đứa trẻ độ tuổi tôi ngày xưa thật hạnh phúc. Hạnh phúc chỉ đơn giản bởi, chúng tôi cảm nhận được vị ngon của những bữa cơm, đơn giản bởi, chúng tôi được quyền đói. Còn bọn trẻ bây giờ, chúng thật khổ. Đến cảm giác được đói, cũng không một lần được trải qua thì liệu sống trên đời niềm vui trọn vẹn được mấy phần?

Sợ con đói có phải nguyên nhân chính không?

Đa phần các phụ huynh trung thành với “trường phái ăn rong” đều có chung một lí giải, rằng họ sợ con đói. Tuy nhiên, Ngân cho rằng: “Không ít lần tôi chứng kiến những bà mẹ vội vã thanh minh khi người khác hỏi về việc “tại sao con gầy thế?”, rằng “tại nó lười ăn chứ không phải tại tôi”, hay “ngày nào tôi cũng ép nó ăn mà nó vẫn gầy thế đấy chứ”! Thay vì bỏ ngoài tai những lời chỉ trích của người ngoài, họ lại rất để tâm và lo sợ khi bị mang tiếng là chăm con không tốt. Có lẽ nào, họ sợ danh dự của bản thân bị ảnh hưởng hơn là nghĩ cho con mình?

Bên cạnh đó, cô cũng chỉ ra sai lầm của rất nhiều phụ huynh hiện nay. Đó là: "Thay vì thay đổi thực đơn, chuyển từ phương pháp cho ăn cháo truyền thống kéo dài từ tháng này qua tháng khác khiến bọn trẻ ngán ngẩm sang phương pháp để bọn trẻ tự điều khiển bữa ăn của mình, nhiều bà mẹ vẫn lười biếng đến độ cố tình nấu đi nấu lại thực đơn quá quen thuộc và ép con ăn.

Ăn uống là nhu cầu thiết yếu của cơ thể con người. Người ta sẽ ăn khi thấy đói, uống khi thấy khát và đi ngoài khi có nhu cầu. Tất cả những việc ấy khi được thỏa mãn đúng lúc đều mang lại niềm vui sướng và hạnh phúc. Nhưng không đúng lúc, nó nghiễm nhiên lại trở thành nỗi bất hạnh.

Và khi ăn uống trở thành một yêu cầu được đưa ra mặc cả hàng ngày “ăn để được đi chơi”, “ăn để được mua đồ”, “ăn để được xem phim”, “ăn để được chơi ipad”… thì bản thân đứa trẻ sẽ xác định việc ăn không phải việc của chúng và nó không quan trọng. Cái quan trọng là những cái bố mẹ chúng đang đưa ra mặc cả để đổi lấy kia kìa. Chính điều này đã góp phần làm cho chúng lười ăn hơn và dùng chính việc ăn ra để vòi vĩnh bố mẹ".

Cần phải phân định rạch ròi giữa việc ăn và việc chơi. (Ảnh: Thanh Ngân)

Làm thế nào để tạo cho con thói quen ăn uống tự lập?

Bà mẹ hai con này chia sẻ: "Cần phải phân định rạch ròi giữa việc ăn và việc chơi. Đừng phó mặc chuyện ăn uống của con cho người giúp việc. Cũng đừng cầm bát chạy theo chúng nữa! Hãy để chúng cầm bát chạy theo mình và nói rằng “mẹ ơi con đói”. Làm được như vậy mới thực sự là một bà mẹ giỏi!

Trên thực tế, những em bé đang trong độ tuổi ăn dặm vẫn thường trải qua những giai đoạn biếng ăn. Đó cũng là điều hết sức bình thường. Đừng để nỗi lo sợ con đói khiến bạn phá vỡ thói quen ăn uống khoa học của con. Tình trạng đó sẽ sớm hết thôi nên các mẹ đừng quá lo nhé. Còn một khi bé quá lười ăn đến độ cả ngày chẳng ăn gì, và tình trạng này kéo dài quá lâu thì đó có thể là một vấn đề nào đó liên quan đến sức khỏe, bố mẹ nên đưa bé đến viện dinh dưỡng để được nghe những tư vấn của các y bác sĩ.

Hãy cho chúng một bàn ăn riêng với những món ăn bắt mắt và ngon miệng. Không tivi, không điện thoại, không ipad. Thay vì cho chúng vào xe đẩy, đẩy ra công viên chỉ con chó, chỉ con mèo, hái hoa, bắt bướm để chúng cười há miệng ra và đút cho chúng một thìa cháo, hãy để chúng tập trung vào bữa ăn của mình.

“Đây là cà rốt có màu da cam và vị ngọt dịu, đây là củ cải có màu trắng, rau có màu xanh, trứng có màu vàng, thịt bò có màu đỏ…” chúng cần được biết chúng đã ăn gì thay vì cứ há miệng vô điều kiện để người ta đút vào miệng chúng bất cứ thứ gì! Chỉ thông qua cách cho ăn, bố mẹ hoàn toàn có thể giúp con có sự phát triển vượt bậc về trí não thay vì chỉ nhằm mục đích để tăng về trọng lượng."