TS. Molly Brunk, ĐH Virginia từng chia sẻ: "Cách trẻ em phản ứng lại giống như khi bạn nặn đất sét trên bàn xoay. Bạn tác động lực chiều nào, lớn nhỏ bao nhiêu thì đồ gốm làm ra sẽ tròn, méo như thế".
Dưới đây là một số điều cha mẹ cần nhớ về cách nói chuyện với trẻ - việc ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển tâm lý của bé.
Chỉ nói một lần
Bạn có quyền đưa ra quyết định nhưng chỉ nói một lần duy nhất, đừng thay đổi vì bất cứ lý do nào. Ví dụ, nếu không cho phép, bạn không nên thay đổi khi trẻ khóc hay năn nỉ. Trẻ sẽ nhanh chóng hiểu nguyên tắc làm việc của bạn, không còn bướng bỉnh hay mè nheo.
Không tranh cãi với trẻ
Nhiều cha mẹ la hét hoặc đánh con ngoài đường. Việc này làm bé sợ nhưng không mang ý nghĩa giáo dục. Trẻ sẽ tìm cách tranh cãi với bạn theo hướng tiêu cực, có thể nằm ăn vạ. Bạn càng hạn chế tranh cãi, trẻ càng dễ hiểu về nguyên tắc cha mẹ hoạt động.
![]() |
| Bạn càng hạn chế tranh cãi, trẻ càng dễ hiểu về nguyên tắc cha mẹ hoạt động. Ảnh: Test.laprensa |
Đừng khen khi trẻ không nỗ lực
Trẻ nhỏ cần được khen để hoàn thành bước phát triển nhận thức, nhưng lời khen này cần có "lực". Những lời khen sáo rỗng thường xuyên làm bé không tìm thấy giá trị của chúng. Khi nào khen? Khen cho việc gì? là những điều cha mẹ nên quan tâm và cân nhắc đưa ra.
Không so sánh trẻ với bạn bè
Cha mẹ thường so sánh trẻ với người khác. Đôi khi, họ chỉ đơn giản nghĩ rằng việc này để bé cố gắng hơn. Tuy nhiên, những bằng chứng khoa học về tâm lý cho thấy, so sánh làm trẻ nuôi dưỡng sự tự ti.
Một cách làm tốt hơn là tạo thử thách để trẻ vượt lên. Trong bài giảng thú vị của GS. Lynne Murray, ĐH Reading (Anh) về nhảy cao của các bé lớp tiểu học. Thay vì nhảy qua dây, người thầy cho mỗi bé một hạt giống để các bé trồng. Khi hạt nảy mầm và thành cây, mỗi ngày cây mầm lên cao bao nhiêu thì các bé nhảy qua bấy nhiêu. Kết quả bất ngờ, đa số bé đều nhảy qua mức yêu cầu. Đôi lúc, tạo một thử thách và kích thích trẻ đón nhận tích cực sẽ phát triển tốt hơn mong đợi.
Vị thế khi nói chuyện với bé
Khi nói chuyện với trẻ, bạn cần hạ thấp cơ thể để có thể nhìn vào ánh mắt của con. Ví dụ, đang đứng, bạn có thể ngồi xuống hoặc bế bé cùng ngồi với bạn. Chỉ hành động này thôi cũng có thể làm bé chịu lắng nghe. Đơn giản bởi chúng có sự tôn trọng. Ai nói trẻ con không cần tôn trọng? Suy nghĩ điều này chưa đúng. Trẻ con chỉ học được điều này khi chúng cảm thấy được tôn trọng.
Đừng cho rằng khi hạ thấp vị thế của bạn sẽ trở nên yếu thế. Cách bạn làm tốt 4 điều trên đã làm một vị thế to lớn của điều số 5. Chính việc chỉn chu suy nghĩ và hành động sẽ thực sự làm bạn vừa đáng kính, đáng nể và đáng chia sẻ trong mắt trẻ.
Theo Bác sĩ Anh Nguyễn
Chuyên khoa Dinh dưỡng Nhi, ĐH Worcester.
XEM THÊM
| Con nhà người ta - Xin đừng làm tổn thương trẻ bằng lời so sánh
"Con người ta” vốn là cụm từ trở thành nỗi ám ảnh của nhiều đứa trẻ. Thế nhưng, việc so sánh con như vậy liệu ... |
| Ước sao bố mẹ đừng suốt ngày chỉ mắng mỏ, chì chiết con
Trong giấc ngủ đôi khi chập chờn, không thể sâu giấc, con mơ thấy mình bé lại trong vòng tay ấm áp của bố mẹ. ... |
| Những thời điểm bố mẹ nhất định không nên mắng con
Nếu bố mẹ có thể áp dụng phương pháp giáo dục con cái phù hợp, vào những thời điểm, địa điểm thích hợp, trẻ sẽ ... |
| Những câu nói có độ 'sát thương' trẻ mạnh hơn cả đòn roi
Đâu phải đòn roi mới làm con đau, đôi khi những câu nói vô tình, tưởng rằng có tác dụng dạy con của bố mẹ, ... |
| Nghệ thuật kiềm chế cơn giận trước trẻ
Ai cũng biết không nên nổi giận với con, nhưng để kiềm chế cơn giận trước con dường như là nhiệm vụ bất khả thi. |
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.