Ba dự án BT (xây dựng – chuyển giao) gồm: Dự án các tuyến đường, các nút giao thông kết nối khu sân bay Nha Trang; Dự án Đường vành đai kết nối Nút giao Ngọc Hội và dự án Nút giao Ngọc Hội có tổng mức đầu tư 3.562 tỉ đồng.
Hiện nay cả ba dự án giao thông này đều chậm tiến độ, chưa một dự án BT nào hoàn thành.
Cả ba dự án BT của Phúc Sơn chưa dự án nào hoàn thành đều trong cảnh ì ạch, ngổn ngang.
Vừa qua, theo thông báo Kết luận của UBND tỉnh về việc nghe báo cáo triển khai một số dự án BT, UBND tỉnh Khánh Hoà đã nhất trí với đề xuất của Sở Kế hoạch – Đầu tư (KHĐT), Ban Quản lí dự án Phát triển, Ban Quản lí dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông cho phép gia hạn thời gian thực hiện.
Cụ thể: Để đảm bảo tính hiệu lực của hợp đồng, UBND tỉnh cho phép gia hạn dự án Nút giao thông Ngọc Hội thực hiện đến 30/6/2021 (tức gia hạn thêm 18 tháng).
Dự án Tuyến đường, nút giao kết nối sân bay Nha Trang gia hạn thời gian thực hiện đến 30/6/2021.
Dự án Đường Vành đai kết nối Nút giao thông Ngọc Hội được cho phép gia hạn thời gian thực hiện đến 30/11/2020.
Theo tìm hiểu của PV VietNamNet, sau thông báo trên, Sở KHĐT Khánh Hoà đã đề nghị các đơn vị liên quan nghiên cứu các quy định của pháp luật để có ý kiến về trình tự, thủ tục có liên quan cần thực hiện làm cơ sở điều chỉnh hợp đồng BT.
Trước đó, Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn (Tập đoàn Phúc Sơn) đã có văn bản gửi Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Khánh Hoà trong đó nêu lên những khó khăn vướng mắc về việc thực hiện thủ tục pháp lí, trong việc đền bù giải phóng mặt bằng và trong nghiệm thu, thanh, quyết toán tại các dự án. Theo lãnh đạo Tập đoàn, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng của cả 3 dự án BT gặp nhiều khó khăn, thời gian bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư chậm trễ, kéo dài làm ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công xây dựng các dự án, kéo theo các chi phí đầu tư tăng lên…
Liên quan đến 3 dự án BT này, cả 3 dự án đều không qua đấu giá mà được chỉ định giao cho Tập đoàn Phúc Sơn. Nguồn vốn đối ứng cho nhà đầu tư là hơn 20ha thuộc dự án Trung tâm Tài chính Nha Trang trên nền sân bay Nha Trang cũ với giá "tạm tính" hơn 3.200 tỉ đồng.
Đất trong sân bay Nha Trang (cũ) đã được giao cho Tập đoàn Phúc Sơn để hoàn vốn các dự án BT trước khi các hợp đồng BT được kí kết đã phân lô bán nền.
Theo tìm hiểu, ngày 28/10/2016, UBND tỉnh Khánh Hoà đã ban hành Quyết định số 3262/QĐ-UBND về việc thu hồi hơn 62,3ha đất tại khu vực sân bay Nha Trang cũ để giao cho Tập đoàn Phúc Sơn thực hiện dự án khu trung tâm đô thị - dịch vụ - tài chính - du lịch Nha Trang.
Đến ngày 25/7/2017, UBND tỉnh Khánh Hoà đã ra Quyết định 2139/QĐ-UBND sửa đổi nội dung quan trọng tại Điều 1 và 2 của Quyết định 3262. Theo đó, Khoản 2 Điều 1 được sửa đổi như sau: "giao toàn bộ diện tích đất 623.064,4 m2 đất (gồm 632.022,3 m2 đất đã thu hồi của Quyết định 3262/QĐ-UBND tỉnh Khánh Hoà và 42,1 m2 đất do UBND phường Lộc Thọ quản lí) để hoàn vốn dự án BT (dự án ba giao thông) cho Tập đoàn Phúc Sơn làm dự án Khu trung tâm đô thị-dịch vụ- tài chính- du lịch Nha Trang (phân khu 2A, 2 và 3)".
Sau một năm giao đất, tháng 11/2017, UBND tỉnh mới ủy quyền cho Ban quản lí dự án của tỉnh kí hợp đồng BT ba dự án giao thông với Tập đoàn Phúc Sơn, gồm: Dự án BT Nút giao thông Ngọc Hội đổi 5,49 ha đất sân bay, với tổng trị giá sử dụng đất tạm tính là 1.215 tỉ đồng (khoảng 22 triệu đồng/m2).
Dự án BT đường vành đai kết nối nút giao thông Ngọc Hội - còn gọi là đường vành đai 2, đổi 9,15 ha đất sân bay, với tổng trị giá đất tạm tính khoảng 1.099 tỉ đồng (khoảng 12 triệu đồng/m2).
Còn dự án BT nút giao thông kết nối khu sân bay Nha Trang, đổi gần 6ha đất, với giá trị đất tạm tính gần 950 tỉ đồng (khoảng 16 triệu đồng/m2).
Trong khi cả ba dự án giao thông này đều chậm tiến độ, chưa một dự án nào hoàn thành thì tại quỹ đất đối ứng sân bay Nha Trang (cũ) Tập đoàn Phúc Sơn đã làm hạ tầng dự án Trung tâm đô thị thương mại - dịch vụ tài chính - du lịch Nha Trang trong quỹ đất được giao, phân lô bán nền kí "hợp đồng góp vốn" với nhiều khách hàng. Việc bán nền tại sân bay Nha Trang của Phúc Sơn đã bị UBND tỉnh ra quyết định xử phạt hành chính với số tiền 275 triệu đồng.
Theo GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TNMT, các dự án chậm tiến độ là không thực hiện đúng cam kết hợp đồng BT trong khi đó bản thân nhà đầu tư đã đem đất đối ứng chia lô bán nền thu tiền là không thể chấp nhận được.
Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hoà cũng đã đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo công an xử lí việc mua bán, chuyển nhượng bất động sản tại dự án sân bay Nha Trang cũ của Tập đoàn Phúc Sơn do vượt quá khả năng và nghiệp vụ của Sở này.
Thông tin trên báo Tuổi trẻ, cơ quan chức năng kết luận 20 dự án liên quan đến đất đai có vi phạm ở Khánh Hoà, gây thiệt hại ít nhất 16.559 tỉ đồng, trong đó riêng dự án Trung tâm Đô thị - thương mại - dịch vụ - tài chính - du lịch Nha Trang (khu đất sân bay Nha Trang cũ) thiệt hại ít nhất là 11.994 tỉ đồng.
Trao đổi với PV VietNamNet, GS. Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường cho hay, khi thuyết minh những công trình để được thực hiện theo hình thức BT thường chỉ đối với những trường hợp thật cần thiết trong đó có việc hạ tầng là rất cấp bách phải làm nhanh mà ngân sách không có.
Việc công trình hạ tầng, giao thông được làm bằng BT nhưng bây giờ công trình hạ tầng không thấy đâu mà đất đối ứng đã bán thì không ai có thể chấp nhận được.
"Tôi cho rằng không được gia hạn các dự án hạ tầng. Các dự án chậm tiến độ là không thực hiện đúng cam kết hợp đồng BT trong khi đó bản thân nhà đầu tư đã đem đất đối ứng chia lô bán nền thu tiền là không thể chấp nhận được. Khánh Hoà hoàn toàn có thể quyết định thu hồi lại toàn bộ. Ở đây chủ đầu tư đã lợi dụng cơ chế BT để thu tiền trước khi hoàn thành các dự án hạ tầng cần thiết", ông Võ nói.
Cũng theo ông Võ, việc giải phóng mặt bằng là của các cơ quan quản lí nhà nước và ở đây cần phải xem xét chi tiết vướng mắc ở đâu, bởi cái gì.
"Việc xem xét này cũng lần làm rõ những câu hỏi là tại sao nhà đầu tư lại phân lô bán nền đất đối ứng trong khi công trình hạ tầng giao thông làm chưa được bao nhiêu?
Nguyên tắc BT là phải đấu thầu dự án. Tại sao giao cho ông này không giao cho ông kia, tại sao không đấu thầu dự án. Theo tôi cũng cần thanh tra xem có mối quan hệ gì giữa lãnh đạo Khánh Hoà với chủ đầu tư và việc giao đất trước khi kí hợp đồng BT", ông Võ nêu ý kiến.