Lận đận những đứa trẻ vùng biển đào cát “tìm vàng” giữa trưa

12h trưa, dưới ánh nắng oi ả của những ngày đầu hè, chúng tôi tìm về vùng ven biển thôn Long Hải xã Thạch Kim, huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh), nơi được xem là truyền đời làm nghề biển.

Khác hẳn với không gian vắng lặng trên những tuyến phố, thì tại nơi đây không khí hối hả nhộn nhịp hơn, khi có hàng chục đứa trẻ đang cặm cụi đào cát tìm ngao giữa bờ biển lặng.

Sau một buổi học dài trên lớp, tưởng chừng khoảng thời gian này những đứa trẻ nghỉ ngơi, nhưng những đứa trẻ nơi đây lại mò mẫm ra biển để bắt ngao cùng mọi người. Đối với những đứa trẻ ấy, công việc này không chỉ kiếm thêm miếng cơm manh áo, mà còn viết tiếp giấc mơ dang dở đến trường.

Trên bờ biển, có hàng chục trẻ nhỏ ra bắt ngao cùng mọi người trong làng....

Đang cùng mọi người bắt ngao, em Nguyễn Đức Khánh cho biết, gia đình Khánh có 3 anh em, bố mẹ cũng kiếm cơm bằng nghề biển. Là anh trai cả trong nhà, nên dù mới 11 tuổi, Khánh đã được bố mẹ giao cho trọng trách đưa hai người em nhỏ là Nguyễn Đức Thuận ( 8 tuổi) cùng Nguyễn Đức An (6 tuổi) ra biển dạy và học cách đào cát để bắt ngao cùng mình.

Trên tay cầm một chiếc muỗi nhỏ, Khánh tỉ mỉ chỉ dẫn cách bắt cho cậu em trai út giống như một “tay” thợ chuyên nghiệp. “Cứ cúi đầu nhìn, lúc nào thấy có vết màu vàng trên cát, lúc đó dùng muỗi, cào xuống khoảng 5cm là có ngao”, thấy anh chỉ dẫn, cậu em út là An cũng ngắc ngư làm theo lời anh trai dặn.

Kể về chuyện bới cát tìm ngao trên biển, Khánh nói: “Một tháng 30 ngày thì cũng chỉ có 15 ngày nước biển xuống, có “rặc” mới có ngao như thế này thôi. Lúc này, toàn bộ trẻ con, người lớn trong xóm cùng ra bắt. Ngày nào học buổi sáng thì chúng em bắt đến chiều tối mới về, còn nếu học buổi chiều thì ra bắt đến trưa rồi đi học".

“Những lần đi bắt ngao về cổ đau lắm, vì phải cúi đầu xuống cát suốt nhiều tiếng nên cũng mệt. Nhưng mà bọn em cũng quen dần, ra đây thấy rất vui, vì mẹ bảo tuổi nhỏ làm việc nhỏ đã, sau này em còn muốn đi biển như bố em nữa”, Khánh hào hứng tâm sự.

Sau buổi học, em Nguyễn Đức Khánh lại mò mẫm ra biển để bắt ngao.

Cùng trong nhóm bắt ngao ngoài biển, ông Trần Đình Thi (54 tuổi), trú tại thôn Long Hải cho biết, tại thôn Long Hải có khoảng gần 20 đứa trẻ nhỏ hay ra biển để bắt ngao, sò cùng mọi người, bởi đây là một công việc dễ dàng, những đứa trẻ cũng tự kiếm được.

“Nói công việc dễ là chỉ cần tìm chỗ trú của ngao, nhưng với những đứa trẻ làm cũng rất cực vì phải cúi đầu xuống cát mới tìm được. Mỗi tuần cũng có vài lần, những lúc được nghỉ học là bọn trẻ trong xóm đều ra đây bắt ngao. Nhiều đứa cũng ra xem như học nghề, kiếm thêm tiền phụ giúp gia đình”, ông Thi nói.

Khi biển thương, trời mến, những lần ra biển cặm cụi đào cát tìm ngao như thế những đứa trẻ ấy cũng kiếm được 10-15 nghìn đồng. Tuy những đồng tiền ít ỏi các em kiếm được không đáng bao nhiêu, nhưng chừng đó cũng góp sức vào mua sắm dụng cụ học tập, viết nên những giấc mơ tới trường.

Khốn khó là thế, nhưng những đứa trẻ làng biển này vẫn có biết bao ước mơ về ngày mai. Nhìn ra con sóng vỗ, em Trần Thị Thu Hiền (13 tuổi), trú tại thôn Long Hải, xã Thạch Kim nói: “Em muốn sau này mình có thể học lên đại học, để có thể đổi nghề, chứ nghề biển này thấy bố mẹ em làm rất vất vả. Giờ ra đây, bắt ngao từ 12h đến tầm 4h chiều, khi nước biển lên thì chúng em về, ít thì để ăn, nhiều thì chúng em mang bán để dành tiền mua sách vở”.

Trong một quãng bờ biển chưa đầy 3km, có hàng chục đứa trẻ cũng nhau ra biển để bắt ngao.

Em Trần ThịThu Hiền (13 tuổi)) nhưng từ khi lên 6 tuổi đã biết bắt ngao..

Mỗi đứa cầm trên tay một dụng cụ riêng để có thể bắt ngao. Nơi đây, cũng có những đứa trẻ chưa biết đến cái chữ nhưng cũng ra học nghề cùng mọi người....

Biển khơi như thấu hiểu nỗi khó khăn của dân miền biển, nên thường đưa vào bờ những con sò, con ngao như thông cảm với sự thiếu thốn của các em nên cho ngao, ốc nhím, cua đá...

Mỗi lúc đi học về, lúc nước biển xuống, những đứa trẻ vùng biển lại ra bờ cát để bắt ngao.

Em Nguyễn Đức An (6 tuổi) vui mừng vì lần đầu tiên được ra biển bắt ngao: "Chiều nay em được nghỉ học, ăn cơm trưa xong là em ra đây bắt ngao cùng hai anh. Ra đây cũng thích lắm, được anh trai chỉ cho cách bắt, tưởng bắt khó nhưng cũng dễ".

Để có thể bắt được ngao, người bắt phải nhìn thấy vệt vàng trên cát, sau đó đào xuống 5cm mới có..

Những dụng cụ thô sơ mà gia đình sắm sửa cho những đứa trẻ mỗi lần ra biển

Những thành quả sau một buổi "vắt sức" ngoài bờ biển đều được khoanh vùng, đánh dấu...