Nhiều câu Toán tự luận trong đề thi đã được 'khoác' bằng 'cái vỏ' trắc nghiệm

Chuyên gia dạy Toán Lê Thống Nhất đã chỉ ra những điểm chưa thỏa đáng trong giải thích của Bộ GD&ĐT về độ khó của đề thi THPT 2018 khiến thí sinh 'khóc ròng'.
nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Chịu khó nắm bắt thời sự, sĩ tử có làm tốt được tổ hợp Lịch sử, Địa lý, GDCD thi THPT quốc gia?
nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem 'Đề thi THPT quốc gia 2018 khó không đồng nghĩa với phân hóa tốt'
nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Bài thi THPT quốc gia 2018 môn Ngữ văn được chấm như thế nào?
nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Bộ GD&ĐT đã biết nguyên nhân đề thi tổ hợp THPT quốc gia 2018 bị đưa lên mạng từ quá sớm
nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Gợi ý đáp án đề thi THPT quốc gia 2018 môn Giáo dục công dân mã đề 313

Cách giải thích chưa thỏa đáng

Chuyên gia dạy Toán Lê Thống Nhất - người sáng lập Hệ thống giáo dục BigSchool cho rằng, chuyện đề thi quá khó của kỳ thi THPT quốc gia 2018 gây ra nhiều lo lắng từ học sinh đến phụ huynh và cả những chuyên gia, giáo viên. Cách giải thích theo kiểu "đúng quy trình, đúng quy chế" của Bộ GD&ĐT có vẻ như chưa thoả mãn bất cứ ai có hiểu biết.

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem
TS Sái Công Hồng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng tại cuộc họp báo của Bộ GD&ĐT chiều 27/6. Ảnh: Đình Tuệ.

Cụ thể, chiều 27/6, TS Sái Công Hồng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) lý giải: "Về độ khó của đề thi, trước hết cần căn cứ nội dung. Hội đồng ra đề thi tuân thủ đúng chỉ đạo của Ban chỉ đạo thi quốc gia, đó là đều nằm trong chương trình lớp 12, 11, chủ yếu là lớp 12. Tỷ lệ % nội dung lớp 12 khoảng 75 - 80%, lớp 11 khoảng 15 - 20%, toàn bộ nằm trong chương trình phổ thông, không vượt quá chương trình các môn học.

Thứ hai, cấu trúc đề thi 2018 giữ nguyên, không thay đổi so với 2017: 60% kiến thức cơ bản, 40% nâng cao nhưng vẫn nằm trong chương trình. Hội đồng đề thi tuân thủ đúng chỉ đạo của Ban chỉ đạo là đề thi 2018 phải tăng cường phân hóa. Vì thế, có một số câu hỏi được tăng độ khó lên. Như vậy, không phải tất cả đề thi khó mà có một số câu để dành cho học sinh khá giỏi làm, mục đích là để phân loại thí sinh.

Nói độ khó của đề tăng lên so với 2017 là đúng, vì năm nay mở rộng thêm kiến thức lớp 11. Nhưng đều này học sinh đã được thông báo từ đầu năm học. Năm nay, bộ cũng đã công bố đề thi tham khảo để thí sinh tham khảo về cấu trúc. Tôi nhấn mạnh, toàn bộ nội dung đều nằm trong chương trình".

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem
Thí sinh trong giờ làm thủ tục đăng kí dự thi THPT quốc gia tại Hà Nội. Ảnh: Đình Tuệ.

TS Thống Nhất nhận định, toàn bộ lý luận trên chưa chứng minh được đề thi là phù hợp với kỳ thi càng không trả lời được câu hỏi tại sao đề năm nay quá khó.

"Tỷ lệ nội dung cho từng lớp không quyết định độ khó hay dễ. Bởi vậy dù thêm kiến thức lớp 11 và năm sau có cả lớp 10 thì cũng thế. Trước đây thi tự luận là thi toàn bộ kiến thức đã học ở phổ thông. Với tỷ lệ nào thì muốn dễ hay khó bao nhiêu cũng được.

Cấu trúc đề thi với 60% kiến thức cơ bản, 40% kiến thức nâng cao cũng không quyết định chuyện đề khó hay dễ. Điều quan trọng là những câu hỏi cơ bản có làm mất thời gian hay không, có làm chỉ trong chưa đến 2 phút hay không? Với các kiến thức nâng cao, có cần phải luyện thi mới làm được hay đã sẵn có trong sách giáo khoa?

Tăng cường phân hoá thì cần tăng độ khó. Nhưng điều ngược lại không đúng, bởi tăng độ khó không đúng mức cũng lại không phân hoá được bởi vì làm khó với quá nhiều thí sinh thì những sự khó đó không có tác động đến phân loại học sinh. Khó mà không phân hoá là chuyện thường.

Đây có thể ví von dễ hiểu là: Bộ GD&ĐT cho rằng tôi nấu món ăn này theo đúng công thức hướng dẫn trong sách dạy nấu ăn nên đây là món ăn ngon", vị chuyên gia dạy Toán chia sẻ.

Cũng theo TS Nhất, ngay cả GS. TSKH. Nguyễn Hữu Việt Hưng - một giáo sư ngành Toán cũng cho rằng, có những câu ông phải giải từ 10 - 15 phút mới chọn ra phương án đúng và chỉ giải đến câu thứ 35 là đủ để khẳng định đề thi không phù hợp với kỳ thi này, chứ chưa chạm tới phần vận dụng cao.

Vậy cái gì đã làm tăng độ khó quá mức cho phép?

Đó chính là số câu không phải là câu hỏi thi trắc nghiệm đã chiếm tỷ lệ quá nhiều. Những người ra đề thi đã khoác lên những bài toán tự luận cái vỏ trắc nghiệm mà thôi. Khi ra đề, Hội đồng có nghĩ đến ở mỗi câu: để chọn phương án đúng phải mất bao nhiêu phút không? Có cần giải để chọn phương án không? Nếu giải thì nhanh nhất hết bao nhiêu phút?

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem
TS Lê Thống Nhất - Sáng lập Hệ thống giáo dục BigSchool. Ảnh: Đình Tuệ.

"Để làm rõ điều này, tôi đề nghị Bộ GD&ĐT công khai 'cách chọn phương án đúng' cho các đề thi, còn công khai đáp án A, B, C, D chưa phản ánh rõ điều này. Nếu không có đáp án về cách chọn phương án thì không thể biết đề khó hay dễ.

Đó chính là thời gian thi chỉ là 90 phút chứ không vô hạn. Đề thi Toán sẽ trở thành dễ nay nếu chúng ta cho học sinh làm trong 360 phút. Một số thầy cô cho rằng, đề thi sẽ làm nóng các lò luyện. Tôi không cho là như thế! Bởi dù có luyện thế nào thì cũng không thể "vắt chân, lên cổ" để giải được đề thi như vậy.

Xin chia sẻ thời tôi chỉ đạo làm đề thi Olympic Toán Tuổi thơ (thi tự luận): Sau khi hoàn chỉnh đề thi qua nhiều bước, tôi đề nghị 3 cán bộ chuyên môn ngồi giải đề thi này để đo thời gian hoàn thành bài thi, dù việc này phải thực hiện lúc 1h sáng. Qua đó mới biết được khối lượng đề thi có phù hợp với thời gian làm bài hay không? Kể ra Hội đồng ra đề thi THPT quốc gia cũng thử như thế thì biết ngay phù hợp hay không phù hợp.

Những năm đầu làm cố vấn của chương trình 'Đường lên đỉnh Olympia', khi ra câu hỏi toán cho cuộc thi, điều khó nhất cho tôi là câu hỏi giải trong 30 giây", TS Lê Thống Nhất nói.

Cuối cùng, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đưa ra một số giải pháp như: Phải có Hội đồng ra đề đủ năng lực ra đề thi trắc nghiệm. Chứ không phải chỉ biết "trắc nghiệm hoá" đề tự luận. Cần xem lại kỳ thi "2 trong 1" khi năng lực ra đề không đảm bảo yêu cầu này. Ra đề thi trắc nghiệm đã chưa quen lại còn phải lo "2 trong 1".

Trong quy trình ra đề, khi xây dựng đề xong cần có thực nghiệm quá trình làm bài để đo khối lượng nội dung đề thi có hợp với thời gian thi hay không? Điều này khác hẳn với thực nghiệm ngân hàng đề mà Bộ GD&ĐT đã làm.

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Thầy Trần Mạnh Tùng: 'Tôi đã khóc khi làm đề thi Toán'

Thầy Trần Mạnh Tùng thử làm đề Toán THPT quốc gia 2018 với 50 câu trong 90 phút. Khi hết thời gian, giáo viên này ...

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem GS Toán học Nguyễn Hữu Việt Hưng: Tôi không thể làm xong đề Toán trong 90 phút

GS.TSKH. Nguyễn Hữu Việt Hưng, chuyên gia đầu ngành về Đại số Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng đề thi môn Toán THPT ...

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Nhiều thí sinh 'kêu' đề thi THPT quốc gia 2018 môn Toán 'khó nhằn', may mắn mới qua điểm 7

Chiều 25/6, các thí sinh đã làm đề thi THPT quốc gia 2018 môn Toán. Nhiều thí sinh cho rằng đề thi Toán khó và ...

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem 'Đề thi THPT quốc gia 2018 khó không đồng nghĩa với phân hóa tốt'

Giáo viên Hóa học Vũ Khắc Ngọc cho rằng, đề thi khó không đồng nghĩa với phân hóa tốt theo cách lý giải của Bộ ...

nhieu cau toan tu luan trong de thi da duoc khoac bang cai vo trac nghiem Bộ GD&ĐT đã biết nguyên nhân đề thi tổ hợp THPT quốc gia 2018 bị đưa lên mạng từ quá sớm

Chiều 27/6, lãnh đạo Bộ GD&ĐT đã chính thức lên tiếng về nghi vấn đề thi tổ hợp THPT 2018 bị đưa lên mạng từ ...

chọn