Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) vừa phát thông báo về tình trạng một số doanh nghiệp kinh doanh theo phương thức đa cấp tuyển dụng nhân viên nhưng có nhiều biểu hiện trái pháp luật.
Qua thông tin thu thập, các doanh nghiệp này tập trung chủ yếu vào đối tượng sinh viên hoặc người đang kiếm việc làm, theo một chiêu thức chung.

Tiết lộ chiêu dụ dỗ gia nhập đường dây đa cấp, thu nhập trăm triệu/tháng không cần kinh nghiệm, bằng đại học. (Ảnh: TTO).
Đầu tiên, doanh nghiệp cho đăng quảng cáo tuyển dụng nhân sự "hấp dẫn" trên website về việc làm, Zalo, Facebook… với các tiêu chí chung chung, dễ đáp ứng như "lương 10 triệu/tháng không cần kinh nghiệm và bằng đại học, thời gian làm việc linh động", "làm ca 4 tiếng/ngày thu nhập 6 triệu/tháng chưa kể hoa hồng"…
Khi ứng viên nộp hồ sơ xin việc, doanh nghiệp tiếp cận, tìm hiểu hoàn cảnh người đang tìm việc, đồng thời "vẽ vời" một tương lai tươi sáng với thu nhập hàng trăm triệu đồng/tháng, những chuyến du lịch, đào tạo ở nước ngoài… để gây sự ham thích, muốn tham gia.
Sau đó, nhân viên tuyển dụng bằng nhiều biện pháp, kể cả dụ dỗ và ép buộc, để người xin việc nộp các khoản tiền rất lớn với nhiều lí do như phí đào tạo kĩ năng bán hàng, mua tài liệu kinh doanh, hoặc mua gói sản phẩm ban đầu để đầu tư hay "gia nhập" doanh nghiệp.
Khi đã nộp tiền, người trúng tuyển có thể nhận được một khoản hoa hồng nhỏ, để khuyến khích họ tuyển thêm người khác hoặc chính họ tiếp tục nộp thêm tiền, có vị trí kinh doanh với mức hoa hồng cao hơn.
Theo Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, thực chất công việc này chỉ là tuyển được thêm người, bán hàng hóa với mức giá cao vô lí, hoặc nộp thêm nhiều tiền nữa lên cấp bậc. Nếu không, người trúng tuyển cũng không nhận thêm được bất kì khoản thu nhập nào.
"Trường hợp muốn khiếu nại về các khoản phí đã nộp, nạn nhân thường không có các chứng từ giao dịch với doanh nghiệp, các biên lai hay phiếu thu nộp tiền đều không có dấu của doanh nghiệp", Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cảnh báo.
Để hạn chế thiệt hại không đáng có, cũng như có biện pháp xử lí đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp có hành vi sai phạm, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng khuyến cáo người dân không tham gia các hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp trái phép, để hạn chế tối đa các rủi ro, thiệt hại về vật chất và pháp lí.
Cục cho biết hiện chỉ có 22 doanh nghiệp bán hàng đa cấp đang hoạt động theo quy định của Nghị định 40. Danh sách này luôn được cập nhật trên website của Cục. Vì vậy, người dân cần kiểm tra doanh nghiệp đang tuyển dụng có thuộc danh sách trên không.
Đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã được cấp giấy chứng nhận, Cục Cạnh tranh lưu ý người dân trong các giao dịch cần kí, lưu giữ hợp đồng bằng văn bản, để ghi nhận sự hợp pháp về mặt pháp lí, đồng thời có cơ sở yêu cầu doanh nghiệp đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng của mình trong hoạt động bán hàng đa cấp.
Sau khi kí hợp đồng, người tham gia bán hàng đa cấp được tham gia miễn phí chương trình đào tạo cơ bản của doanh nghiệp.
Ngoài ra, người dân cần chú ý các chứng từ, bằng chứng giao dịch với doanh nghiệp bán hàng đa cấp, cần xác định rõ đối tượng giao dịch là doanh nghiệp, không phải bất kì cá nhân hay tổ chức nào khác.
Cục Cạnh tranh khuyến cáo người dân lưu ý những biểu hiện vi phạm pháp luật của doanh nghiệp kinh doanh đa cấp, như yêu cầu người chưa tham gia phải đóng một khoản tiền nhất định; chỉ tập trung vào việc tuyển dụng người tham gia, không chú trọng vào công việc bán sản phẩm; gian dối hoặc thổi phồng về kế hoạch trả thưởng, lợi ích tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp…
Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, người dân cần cung cấp thông tin, chứng cứ đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lí vi phạm.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.