Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn

Đề xuất sở hữu nhà chung cư có thời hạn vừa được Bộ Xây dựng bỏ ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).

(Ảnh minh hoạ: Hoàng Huy).

Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) vừa bày tỏ quan điểm ủng hộ việc Bộ Xây dựng đã tiếp thu và bỏ đề xuất “sở hữu nhà chung cư có thời hạn” trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất. 

Lý do bởi đề xuất trên chưa bảo đảm tính ổn định của pháp luật nhà ở, chưa phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam và có thể làm cho người dân - chủ sở hữu nhà chung cư mang tâm lý bất an. 

Thực tế vấn đề này đã từng được đề cập trong quá khứ. HoREA cho biết tại phiên họp ngày 17/3/2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi cho ý kiến về Báo cáo thẩm tra Dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đã không tán thành quy định sở hữu nhà chung cư có thời hạn vì cho rằng can thiệp quyền sở hữu tài sản của người dân.

Song, lưu ý cần quy định cụ thể việc Nhà nước có quyền quyết định, trách nhiệm di dời, phá dỡ, cải tạo chung cư không còn an toàn để đảm bảo sức khỏe, an toàn của người dân.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi ấy đã yêu cầu cơ quan soạn thảo dự án Luật tiếp thu ý kiến tại phiên họp và lưu ý không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư.

Nhà ở là tài sản lớn của người dân. Việc quy định sở hữu nhà chung cư có thời hạn khiến cho quyền sở hữu của người dân sẽ không được xác lập, phụ thuộc vào quyết định hành chính của cơ quan quản lý khi kiểm định nhà chung cư và việc này cũng tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản. Quy định này có thể sẽ dẫn tới mất cân đối cung - cầu nhà ở, người dân tăng mua đất thay vì mua căn hộ chung cư và giá nhà đất có thể tăng cao.  

Theo HoREA, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 17/3/2023 đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Do đó, Hiệp hội đề nghị dự thảo không quy định theo hướng: thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng nhà chung cư theo quy định của Luật Nhà ở và pháp luật về xây dựng.

Thay vào đó, quy định 2 trường hợp sở hữu nhà chung cư sau đây. Thứ nhất là trường hợp “quyền sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn”, gắn liền với đất ở ổn định lâu dài (đã quy định tại Luật Đất đai 2024). 

Thứ hai là trường hợp “quyền sở hữu nhà chung cư có thời hạn”, gắn liền với đất ở có thời hạn (đang đề xuất bổ sung vào Luật Đất đai (sửa đổi)), hoặc theo hợp đồng mua bán nhà ở có thời hạn (đã quy định tại Luật Nhà ở 2023). Qua đó, vừa bảo đảm tính ổn định của pháp luật nhà ở, vừa phù hợp với thực tiễn của nước ta và để người dân - chủ sở hữu nhà chung cư yên tâm.

Trước đó, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã bổ sung quy định về xác lập, chấm dứt quyền sở hữu nhà chung cư có thời hạn và xử lý đối với trường hợp nhà chung cư phải phá dỡ, theo Trang thông tin Tuyên truyền, phổ biến pháp luật TP Hà Nội.

Nội dung đề xuất lúc này theo hướng: thời hạn sở hữu căn hộ được xác định theo thời hạn sử dụng của công trình theo quy định của Luật Nhà ở và pháp luật về xây dựng. Quyền sở hữu được xác lập khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu và chấm dứt khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc thuộc diện phải phá dỡ theo quy định.

Đối với các nhà chung cư phải phá dỡ, chủ sở hữu được tiếp tục sử dụng diện tích đất để tự cải tạo, xây dựng lại thông qua việc đóng góp kinh phí xây dựng công trình mới. Trường hợp các chủ sở hữu không có nhu cầu góp vốn xây dựng lại thì bàn giao đất cho Nhà nước để giao chủ đầu tư thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư. Khi đó, chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo tỷ lệ diện tích sử dụng chung được xác định theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm thực hiện bồi thường.

Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm từng bước thay đổi nhận thức về căn hộ chung cư, từ quan niệm là tài sản tồn tại lâu dài, vĩnh viễn sang cách nhìn đây là một loại công trình xây dựng có thời hạn sử dụng nhất định và sẽ xuống cấp theo thời gian. 

chọn
Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn
Đề xuất sở hữu nhà chung cư có thời hạn vừa được Bộ Xây dựng bỏ ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).