Cúng đầy tháng là gì? Không cúng đầy tháng cho bé có sao không?

Cúng Mụ (đầy cữ, đầy tháng, đầy năm) là một nghi thức quan trọng đánh dấu sự khởi đầu của cuộc đời đứa trẻ. Xoay quanh lễ cúng này có rất nhiều thắc mắc khác nhau, bài viết dưới đây sẽ giải đáp một số vấn đề thường gặp trong số đó.

Cúng Mụ (đầy cữ, đầy tháng, đầy năm) cho bé là một trong những nghi thức quan trọng để thông báo sự có mặt của một thành viên mới trong gia đình đồng thời bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong các Bà Mụ, Đức Ông sẽ ban phước lành, may mắn cho đứa trẻ.

Tuy nhiên việc cúng như thế nào, chuẩn bị ra sao cùng với rất nhiều quan niệm dân gian khác về nghi lễ này vẫn gây rất nhiều thắc mắc cho các gia đình có trẻ nhỏ. Dưới đây là một số câu hỏi điển hình liên quan đến chủ đề này.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be
(Ảnh minh họa: Mẹ và bé)

Không cúng đầy tháng có sao không?

Nhiều người trẻ mới lập gia đình thường thắc mắc liệu có nhất thiết phải làm mâm cúng Mụ vào các dịp đầy cữ, đầy tháng, đầy năm cho bé theo phong tục truyền thống hay không. Một số người thì cho rằng không cần thiết phải làm đúng theo dân gian, tức là bày mâm cúng 12 Bà Mụ và 3 Đức Ông với các đồ lễ truyền thống mà chỉ cần bày biện mâm cơm tỏ lòng thành và thông báo sự xuất hiện của một thành viên mới trong gia đình là được.

“Cái này không có sao đâu bạn. Bé đầu nhà mình cũng vậy đầy tháng gia đình cũng chỉ làm một mâm cơm đầy rồi thắp hương thôi . Không cần cầu kì gì mà. Cái quan trọng là cầu mong con bình an khỏe mạnh thôi chứ không phải lễ lạc gì to tát đầy sân. Gia đình mình vẫn hạnh phúc và vui vẻ 5 năm rồi nên bạn đừng nghĩ gì nhiều”, chị Lan chia sẻ.

“Con mình đứa đầu không cúng đầy tháng chỉ làm mâm cơm thắp hương và mời họ hàng thôi. Đứa thứ 2 giờ cũng sắp đầy tháng và cũng làm vậy", chia sẻ của chị Nhật Lệ.

"Theo mình cúng đầy tháng cho con như thế nào còn tùy thuộc vào hoàn cảnh gia đình, có nhiều lo nhiều, có ít lo ít. Có điều kiện thì cúng theo kiểu truyền thống cũng tốt, còn không thì cúng gia tiên đơn giản thôi là được. Mình không nghĩ vì cúng hay không cúng mà con mình làm sao cả. Tất cả cũng là tín ngưỡng thôi, thành tâm là được chứ không nên a dua theo ai cả", ý kiến của chị Hà về chủ đề này.

Tuy nhiên nhìn chung phần đông các bậc cha mẹ cho rằng nên làm lễ đầy tháng cho con theo phong tục truyền thống để thể hiện sự tôn kính, biết ơn đến các Bà Mụ và ông bà tổ tiên, đồng thời đánh dấu bước ngoặt đầu tiên trong cuộc đời bé khi vừa chào đời, cầu mong hạnh phúc, sức khỏe và được sự giúp đỡ, bảo vệ từ mọi người xung quanh.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be
(Ảnh minh họa: Lời chúc hay nhất)

Nhiều người cũng đồng tình rằng tùy theo hoàn cảnh của từng gia đình mà cha mẹ chuẩn bị lễ cúng Mụ cho bé, tuy nhiên nhất thiết không thể thiếu những thứ sau đây.

- Chim (Gái 9 con, trai 7 con)

- Cua (Gái 9 con, trai 7 con)

- Ốc (Gái 9 con, trai 7 con)

- 13 nắm cơm nhỏ bằng gạo tẻ

- 13 miếng bánh đúc nhỏ hoặc bánh rán

- 13 miếng trứng hoặc 13 quả trứng chim cút

- 13 bông hoa

- 13 cái bánh kẹo nhỏ

- 13 miếng trầu têm cánh phượng

- 13 bộ quần áo (một bộ to dành cho Bà Chúa Đầu Thai và 12 bộ nhỏ cho 12 Bà Mụ)

- 13 nén hương

- 13 tờ tiền thật

- Một bát nước to

Cúng đầy tháng cho bé ở đâu?

Nhiều cha mẹ trẻ sắp chào đón đứa con đầu lòng có cùng thắc mắc là cúng đầy tháng cho bé ở đâu là hợp lý? Ở nhà nội hay nhà ngoại? Nếu hai vợ chồng ở riêng thì có nhất thiết phải về nhà nội hay nhà ngoại cúng đầy tháng cho con không? Tổ chức đầy tháng ở nhà hàng có được không?

Thực tế thì khi mang thai và sinh bé dù mẹ ở nhà ngoại hay nhà nội đều được nuôi dưỡng và chăm sóc chu đáo, tận tình như nhau vì đó là những bước đầu đời vô cùng quan trọng của đứa trẻ. Chính vì thế nên việc tổ chức lễ cúng Mụ cho bé tại nhà ngoại hay nội đều được, miễn là phù hợp và thuận tiện cho sức khỏe của mẹ và bé.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be
(Ảnh minh họa: Marry baby)

Bên cạnh đó các gia đình cũng cần lưu ý một chút trong cách đặt mâm cúng Mụ, cụ thể như sau.

- Một là đặt giữa nhà và quay ra cửa chính, cách này được nhiều người chọn nhất vì vừa rông rãi vừa thoáng khí, dễ bày trí, tiện để chụp hình lưu niệm.

- Cách thứ hai là đặt bàn cúng trong phòng bé, gần với chỗ bé nằm.

Dù là lựa chọn đặt mâm cúng ở đâu đi nữa thì cũng cần bày lễ một cách hài hòa, cân đối với những lễ vật dâng Bà Mụ chúa (Bà Chúa Đầu Thai) để ở chính giữa phía trên của hương án, lễ vật dâng 12 Bà Mụ phải chia thành 12 phần giống nhau, lễ mặn cùng hương, hoa, nước để ở trên cùng còn mâm tôm, cua để phía dưới.

Ý nghĩa của tục cúng đầy tháng "nam trồi 2, nữ sụt 1"

Theo truyền thống của người Việt thì ngày đầy tháng của bé sẽ tính theo lịch âm chứ không dựa vào lịch dương. Bên cạnh đó nhiều nơi còn quan niệm tính ngày đầy tháng dựa vào giới tính của đứa trẻ theo nguyên tắc "nam trồi 2, nữ sụt 1". Cụ thể như sau.

Nếu là bé trai thì sẽ tính ngày đầy tháng trồi lên 2 ngày so với ngày sinh (theo Âm lịch). Ví dụ: Bé trai sinh ngày 18/3 Âm lịch thì trồi lên 2 ngày tức là sẽ làm đầy tháng cho bé vào ngày 20/3 Âm lịch. Tương tự như vậy, nếu là bé gái thì tính ngày đầy tháng lùi lại 1 ngày tức là cùng ngày sinh 18/3 Âm lịch, lễ đầy tháng của bé gái sẽ được làm vào ngày 17/3 Âm lịch.

Cách tính ngày cúng đầy tháng “nam trồi 2, nữ sụt 1” này cũng mang những ý nghĩa tốt đẹp cho tương lai của bé. Sở dĩ "nam trồi 2" là vì dân gian quan niệm rằng con trai phải luôn là người đi trước, đi tắt đón đầu, xông xáo, mạnh dạn tiến về phía trước thì mới dễ thành công. Còn "nữ sụt 1" vì ông cha ta cho rằng con gái phải biết nhường nhịn thì gia đình mới êm ấm, phải biết khiêm tốn thì mới có được hạnh phúc. Mặc dù quan điểm bình đẳng giới bây giờ đã khác xưa rất nhiều nhưng đây vẫn là những lời răn dạy không thừa mà người xưa muốn truyền đạt qua ý nghĩa của tập tục này. Vì vậy, nhiều gia đình ngày nay vẫn giữ cách tính ngày đầy tháng cho bé theo quy tắc trồi, sụt này.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be
(Ảnh minh họa: Làm mẹ)

Bên cạnh đó, các gia đình làm lễ cúng đầy tháng cho bé cũng nên chọn giờ hoàng đạo, tránh giờ kị với tuổi hoặc mệnh của em bé theo quan niệm Á Đông. Ví dụ như bé tuổi Thân không nên cúng đầy tháng vào những giờ Dần, Tỵ, Hợi vì thuộc vào tứ hành xung, có thể sẽ không tốt cho đứa trẻ.

Cúng đầy tháng cho bé trai và bé gái có gì khác biệt?

Người Á Đông có quan niệm phân biệt nam nữ rất rõ ràng. Trong tất cả các nghi lễ cúng bái, không ít thì nhiều giữa nam nữ đều có điểm khác biệt.

Đối với lễ cúng đầy tháng cho bé gái, chè được dùng để cúng thường là chè trôi nước. “Thân em vừa trắng lại vừa tròn”, câu thơ của Hồ Xuân Hương so sánh bánh trôi nước như hình ảnh một cô gái đẹp: Bên ngoài trắng mịn, dẻo thơm, pha thêm chút béo bùi của nhân đậu xanh và nước cốt dừa, kết hợp cùng vị ngọt thanh của nước đường đã tạo nên món chè trôi nước độc đáo.

Cúng chè trôi nước trong lễ cúng đầy tháng cho bé gái hàm ý mong muốn con gái sau này dẻo dai nhưng ngọt ngào và thanh tao. Vị ngọt như những may mắn và an yên mà gia đình muốn con có được. Chè trôi nước tuy dễ làm dễ ăn, nhưng chính nhờ hương vị ngọt ngào khiến cho lòng người vương vấn mãi.

Cúng đầy tháng cho bé trai, gia đình phải cúng món chè đậu trắng. Hạt đậu khi chưa nấu phải còn cứng, hạt tròn dài đều. Hạt đậu cứng cáp ấy chính là sự rắn rỏi của con trai, nhưng sau khi được “nấu chín”, trải qua nhiều thử thách để trưởng thành lại trở nên mềm dẻo. Vị ngọt của nước cốt dừa chan trên mặt bát chè đậu trắng như những lời chúc phúc ngọt ngào mà gia đình muốn gửi đến cho con trai.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be
(Ảnh minh họa: Vạn sự cát tường)

Ngoài khác biệt trong cách chọn xôi chè trong lễ cúng và cách chọn ngày làm lễ theo quan niệm "nam trồi 2, nữ sụt 1" thì ý nghĩa và sự thiêng liêng của lễ cúng đầy tháng cho bé là như nhau. Đây chủ yếu là dịp để gia đình bày tỏ lòng thành kính, biết ơn với các Bà Mụ, Đức Ông đã mang đứa trẻ đến với thế gian và thông báo cho những người thân quen biết sự có mặt của một thành viên mới trong gia đình để nhận được sự chúc phúc, che chở từ mọi người.

XEM THÊM

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Phong thủy hàng ngày (30/10) của 12 con giáp

Phong thủy hàng ngày (30/10/2018) chia sẻ, tư vấn và dự đoán về phong thủy hợp và kị với 12 con giáp.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Nguồn gốc và nghi thức của tục cúng Mụ (cúng đầy tháng) cho bé

Tục cúng đầy tháng (cúng Mụ) là một trong nhiều nghi lễ, tập tục gắn liền với cuộc đời của mỗi con người và nó ...

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Phong thủy hàng ngày (28/10) của 12 con giáp

Phong thủy hàng ngày (28/10/2018) chia sẻ, tư vấn và dự đoán về phong thủy hợp và kị với 12 con giáp.

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Văn khấn cúng Mụ làm lễ đầy tháng, thôi nôi cho bé tại nhà chuẩn nhất

Tục cúng Mụ là một trong những tín ngưỡng dân gian mang dấn ấn của tín ngưỡng thờ Mẫu, thường được tổ chức vào dịp ...

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Tử vi tháng 12/2018 của cung Bọ Cạp (24/10 - 21/11)

Dự đoán khái quát về tử vi tháng 12/2018 chi tiết của cung Bọ Cạp, thông tin mang tính chiêm nghiệm, tham khảo để bạn ...

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Tử vi tháng 12/2018 của cung Thiên Bình (23/9 - 23/10)

Dự đoán khái quát về tử vi tháng 12/2018 chi tiết của cung Thiên Bình, thông tin mang tính chiêm nghiệm, tham khảo để bạn ...

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Tử vi tháng 12/2018 của cung Xử Nữ (23/8 - 22/9)

Dự đoán khái quát về tử vi tháng 12/2018 chi tiết của cung Xử Nữ, thông tin mang tính chiêm nghiệm, tham khảo để bạn ...

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Tử vi tháng 12/2018 của 12 cung hoàng đạo (phần 1)

Dự đoán khái quát về tử vi tháng 12/2018 chi tiết của 12 cung hoàng đạo, thông tin mang tính chiêm nghiệm, tham khảo để ...

giai dap mot so cau hoi thuong gap ve cung day thang thoi noi cho be Tử vi tháng 12/2018 của 12 cung hoàng đạo (phần 2)

Dự đoán khái quát về tử vi tháng 12/2018 chi tiết của 12 cung hoàng đạo, thông tin mang tính chiêm nghiệm, tham khảo để ...

chọn