Chi tiết kế hoạch làm đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng, cần tái định cư cho hơn 19.000 người dân

Vừa qua, Ban Quản lý Dự án Đường sắt (Chủ đầu tư) đã công bố Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án thành phần 2: Đầu tư xây dựng công trình đường sắt thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. 

Mục tiêu của dự án nhằm xây dựng tuyến tuyến đường sắt hiện đại, đồng bộ, đáp ứng nhu cầu vận tải nội địa, liên vận quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Theo tìm hiểu, tuyến đường sắt này được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 2/2025. Dự án thành phần 1 của tuyến đã khởi công 5 nhà ga vào tháng 12/2025.

Tuyến chính dài hơn 360 km, đi qua địa bàn 6 tỉnh thành

Dự án có chiều dài tuyến chính hơn 360 km, và các tuyến nhánh với tổng chiều dài trên 58 km, đi qua địa bàn 6 tỉnh: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Điểm đầu của tuyến chính nằm tại vị trí kết nối ray biên giới giữa ga Lào Cai mới và ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (TP Hải Phòng). Các tuyến nhánh có điểm cuối tại khu vực cảng Lạch Huyện, cảng Đình Vũ và Cảng Đồ Sơn.

Cụ thể, hướng tuyến chính sẽ bắt đầu từ điểm phân giới tỉnh Lào Cai tại biên giới Việt - Trung. Sau khi đặt ga Nam Lào Cai tại phía đông bắc phường Lào Cai, tuyến chạy dọc theo bờ Bắc Sông Hồng và đường sắt hiện hữu về phía đông nam.

Khi vượt qua sông Hồng, tuyến chạy về phía đông nam và đặt ga Bảo Thắng mới tại phía nam tuyến chuyên dùng Xuân Giao hiện hữu. Tại đây tuyến sẽ chuyển hướng về phía đông bắc, chạy dọc theo cao tốc CT.05 về phía đông nam, lần lượt đặt các ga Sa Pa, Văn Bàn, Châu Quế Thượng, Đông An, An Thịnh và Y Can.

Tại phường Âu Lâu, tuyến vượt qua đường cao tốc và đặt ga Nam Yên Bại tại phía nam TP Yên Bái cũ. Từ đây tuyến sẽ vượt sông Hồng và chạy về hướng đông nam rồi đặt các ga Hạ Hòa, Thanh Ba, Bắc Phú Thọ, sau đó chạy dọc theo phía bắc cao tốc CT.05 và đặt ga Bắc Việt Trì.

Sau khi rời ra, tuyến sẽ đi về phía đông vượt sông Lô rồi chuyển hướng đông nam đặt các ga Sơn Đông, Vĩnh Phúc. Tuyến sẽ tiếp tục đi về phía đông, vượt phía trên đường sắt Lào Cao - Hà Nội hiện hữu tại phía bắc ga Phúc Yên.

Sau khi vượt qua, tuyến chạy dọc theo phía Bắc đường sắt khổ mét, lần lượt đặt các ga Nam Phúc Yên, Bắc Hồng và Yên Thường. Tiếp đó, tuyến vượt sông Đuống tiếp tục chạy về hướng Tây Nam đặt ga Kim Sơn.

Rời ga, tuyến vượt lên đường ĐT385 và chạy dọc theo phía Nam đường ĐT385, đặt ga Lương Tài. Sau đó, tuyến đi theo hướng Đông Nam, lần lượt đặt các ga Bình Giang và Hải Dương Nam.

Cuối cùng, tuyến chạy dọc theo phía Bắc đường cao tốc CT.04, lần lượt đặt các ga Tứ Kỳ, Thanh Hà, An Lão Nam và Nam Hải Phòng.

Đối với các hướng tuyến nhánh, tuyến nhánh cảng Lạch Huyện bắt đầu từ ga Nam Hải Phòng, sau khi rời ga, tuyến chuyển hướng về phía Đông Bắc, đặt các ga Nam Đình Vũ và ga Cảng Lạch Huyện.

Tuyến nhánh Đình Vũ bắt đầu từ ga Nam Đình Vũ, tuyến chuyển hướng về phía Đông Bắc, vượt qua đường AH14 và đặt ga Đình Vũ tại khu vực cảng Đình Vũ.

Tuyến nhánh Nam Đồ Sơn bắt đầu từ ga Nam Hải Phòng, tuyến chuyển hướng chạy về phía Nam và đặt ga Nam Đồ Sơn tại khu vực quy hoạch cảng Nam Đồ Sơn.

Tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 2.632 ha trong đó đất trồng lúa khoảng 716 ha; đất lâm nghiệp khoảng 878 ha; các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 1.038 ha. Số dân cư tái định cư hơn 19.000 người.

Tổng vốn hơn 200.000 tỷ đồng, hoàn thành chậm nhất năm 2030

Các hạng mục công trình chính của dự án gồm xây dựng tuyến chính đường sắt khổ 1.435 mm. Đoạn từ Đông Anh đến Nam Hải Phòng xây dựng đường đôi, các đoạn còn lại là đường đơn.

Tốc độ thiết kế 160 km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng; 120 km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối TP Hà Nội; 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.

Các tuyến nhánh với tổng chiều dài trên 58 km, gồm tuyến nhánh Cảng Lạch Huyện (27 km), tuyến nhánh Đình Vũ (4,1 km); tuyến nhánh Nam Đồ Sơn (11,5 km), tuyến kết nối ga Yên Viên (3,63 km), tuyến kết nối đường sắt Hà Nội - Thái Nguyên với ga Đông Anh (2,7 km), đoạn Yên Viên - Gia Lâm (8,4 km), đoạn cải tuyến đường sắt 1.000 mm ga Lào Cai (0,84 km).

Bên cạnh đó, tuyến sẽ xây dựng mới tổng cộng 29 nhà ga, gồm 24 nhà ga trên tuyến chính (3 ga tác nghiệp kỹ thuật, 14 ga trung gian, 7 ga tránh tàu); xây dựng 4 ga trên tuyến nhánh ra cảng biển và cải tạo 1 ga đầu mối Hà Nội tại Gia Lâm.

Ngoài ra dự án sẽ xây dựng 174 cầu đường sắt với tổng chiều dài hơn 160 km; xây dựng tổng 55 hầm với chiều dài hơn 50 km; xây dựng khu Depot và kiểm tra thiết bị toa xe gồm Khu Depot Yên Thường, Trạm chỉnh bị kỹ thuật toa xe khách Gia Lâm, Khu tác nghiệp kiểm tra đoàn tàu Yên Thường, Trạm kiểm tra đoàn tàu khách tại ga Lào Cai và ga Gia Lâm, Khu tác nghiệp bàn giao kỹ thuật tại ga Lào Cai và ga Nam Hải Phòng.

Các công trình phụ trợ của dự án bao gồm xây dựng công trình gia cố, phòng hộ và đảm bảo an toàn giao thông; lắp đặt hệ thống phục vụ khai thác (hệ thống điện, báo hiệu, phóng cháy chữa cháy...).

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án hơn 200.000 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước. Về tiến độ thực hiện, dự án lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi từ năm 2025, dự kiến hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.