18 đô thị lân cận hỗ trợ 'đô thị trung tâm' Hà Nội

Theo Báo cáo những nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm của UBND Hà Nội, cấu trúc Vùng đô thị Hà Nội được phát triển theo mô hình "chùm đô thị hướng tâm".

Trong đó, Hà Nội là đô thị trung tâm hạt nhân, đầu não, đóng vai trò kết nối vùng và liên vùng quốc tế; các đô thị thuộc tỉnh xung quanh là hệ thống đô thị vệ tinh và đối trọng, được phân vai chức năng rõ ràng để hỗ trợ, chia sẻ áp lực và tạo động lực phát triển chung cho cả vùng.

Cụ thể, phía bắc có tỉnh Thái Nguyên, gồm: Đô thị Thái Nguyên (đô thị loại I) với vai trò là trung tâm y tế, giáo dục đào tạo chất lượng cao của vùng Trung du miền núi phía Bắc, chia sẻ áp lực đào tạo và khám chữa bệnh cho Hà Nội; Đô thị Sông Công và Phổ Yên (đô thị loại II) là các đô thị công nghiệp hiện đại gắn với tổ hợp công nghệ cao (Samsung), kết nối trực tiếp với cực tăng trưởng Sóc Sơn của Hà Nội qua cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, tạo thành chuỗi cung ứng công nghiệp điện tử - bán dẫn.

Phía đông bắc có tỉnh Bắc Ninh: Đô thị Bắc Ninh (đô thị loại I), Từ Sơn, Thuận Thành (đô thị loại II) hình thành chuỗi đô thị công nghiệp - dịch vụ liên hoàn, tiếp giáp trực tiếp với Hà Nội; có chức năng là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ và làng nghề truyền thống; hỗ trợ Hà Nội qua việc cung cấp không gian sản xuất, logistic và nhà ở cho công nhân, chuyên gia làm việc tại khu vực phía bắc và đông Hà Nội.

Phía đông nam có tỉnh Hưng Yên: Khu vực Đô thị Văn Giang (đô thị loại III) phát triển chuỗi đô thị sinh thái, thương mại, dịch vụ cao cấp (Ecopark, Ocean Park 2 - 3); kết nối liền mạch với Gia Lâm (Hà Nội) qua sông Bắc Hưng Hải, tạo thành không gian sống chất lượng cao giảm tải dân số cơ học cho nội đô;

Đô thị Mỹ Hào & Khu vực Phố Nối (đô thị loại III) là trung tâm công nghiệp, đô thị dịch vụ dọc trục Quốc lộ 5, là hậu phương sản xuất cho trục hành lang kinh tế đông tây; Đô thị Hưng Yên (Phố Hiến) (đô thị loại III), là đô thị văn hóa - lịch sử nằm trên trục Sông Hồng, kết nối du lịch đường sông với Hà Nội.

Phía nam có tỉnh Ninh Bình (bao gồm Hà Nam cũ): Đô thị Duy Tiên là đô thị loại IV, đô thị công nghiệp tiếp giáp trực tiếp với Phú Xuyên, tạo thành chuỗi đô thị - công nghiệp liên hoàn phía nam; Đô thị Phủ Lý (đô thị loại II) là Trung tâm Y tế cấp vùng (với cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức), Trung tâm giáo dục và dịch vụ cửa ngõ phía nam, giảm tải trực tiếp cho các bệnh viện tuyến cuối tại Hà Nội; Đô thị Ninh Bình và Tam Điệp (đô thị loại II) là đô thị du lịch, văn hóa tâm linh và đầu mối giao thông cửa ngõ miền Trung.

Phía tây có tỉnh Phú Thọ (bao gồm Vĩnh Phúc cũ): Đô thị Vĩnh Yên (đô thị loại I) là trung tâm nghỉ dưỡng, công nghiệp sạch; Đô thị Phúc Yên (đô thị loại III) là cửa ngõ, công nghiệp ô tô/xe máy, kết nối trực tiếp với Mê Linh, Sóc Sơn; Đô thị Việt Trì (đô thị loại I) là thành phố lễ hội về cội nguồn, kết nối với Ba Vì - Sơn Tây qua cầu Văn Lang, tạo thành quần thể du lịch văn hóa tâm linh (Đền Hùng - Tản Viên Sơn); Đô thị Hòa Bình & Lương Sơn là đô thị cửa ngõ tây bắc, phát triển mạnh về thủy điện, du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng cuối tuần, kết nối trực tiếp với Đô thị vệ tinh Xuân Mai. 

Phía đông có TP Hải Phòng (bao gồm Hải Dương cũ): Đô thị Hải Dương là đô thị trung chuyển chiến lược và trung tâm dịch vụ hỗ trợ công nghiệp quan trọng trên hành lang Quốc lộ 5 và Cao tốc 5B, kết nối Hà Nội với cảng biển; Đô thị Chí Linh là đô thị du lịch tâm linh, sinh thái (Côn Sơn - Kiếp Bạc), kết nối với trục văn hóa đông bắc.

Về không gian phát triển mở rộng Thủ đô, đây là không gian dự kiến mở rộng và vành đai bảo vệ môi trường của Thủ đô với diện tích vùng đệm 130.000 - 140.000 ha, gồm:

Vùng đệm phía tây và tây bắc (Phú Thọ - Hòa Bình) có phạm vi kết nối từ sườn tây núi Ba Vì (Hà Nội) sang khu vực sông Đà, Thanh Thủy (Phú Thọ) và Lương Sơn (Hòa Bình) và khu vực đô thị Vĩnh Yên.

Vùng đệm phía nam (Hà Nam - Ninh Bình) có phạm vi kết nối từ Hương Sơn (Hà Nội) dọc theo hành lang sông Đáy đến Tam Chúc (Hà Nam) và Bái Đính, Tràng An (Ninh Bình).

Vùng đệm phía đông và đông nam (Bắc Ninh - Hưng Yên) là khu vực dọc hai bên đường Vành đai 4 (Vùng Thủ đô) thuộc địa phận Bắc Ninh (Thuận Thành, Gia Bình) và Hưng Yên (Văn Giang, Yên Mỹ).