Đề xuất cải tiến tiếng Việt của PGS Bùi Hiền có phiên âm khác tiếng Trung như thế nào?

	Đề xuất chuyển đổi Tiếng Việt: 'Ai nói dựa theo tiếng Trung là không hiểu vấn đề!'
	Chuyên gia Nga phản ứng quyết liệt với đề xuất viết 'tiếq Việt' của ông Bùi Hiền
	Chính phủ không có chủ trương cải tiến chữ quốc ngữ
	PGS.TS Bùi Hiền: Đưa vào làm trò chơi giải trí thì được chứ chưa phải lúc đưa vào thí điểm giảng dạy

Thời gian qua, dư luận xã hội đã dường như “dậy sóng” trước đề xuất một phương án cải tiến chữ quốc ngữ của PGS.TS Bùi Hiền – Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội. Ông đưa ra đề xuất thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d, gi, r. Do âm "nhờ" (nh) chưa có kí tự mới thay thế, nên trong văn bản trên tạm thời dùng kí tự ghép n’ để biểu đạt.

Thạc sĩ Trần Thị Thanh Liêm cho rằng, phiên âm tiếng Việt theo đề xuất của PGS Bùi Hiền hoàn toàn khác so với phiên âm tiếng Trung. Ảnh: Đình Tuệ.

Chia sẻ với chúng tôi, Thạc sĩ Trần Thị Thanh Liêm – Nguyên Giảng viên chính Tiếng Trung Quốc và Tiếng Việt tại Trường Đại học Hà Nội, Phó Trưởng Khoa Ngoại ngữ, Trưởng Ngành tiếng Trung tại Đại học Đại Nam cho biết, bà rất trân trọng đề xuất góp ý này của Nhà nghiên cứu (NNC) ngôn ngữ Bùi Hiền, dù tuổi đã cao nhưng vẫn có nhiều trăn trở, tâm huyết với chữ quốc ngữ.

Tuy nhiên, cô giáo Thanh Liêm cũng nhấn mạnh: “Các nhà ngôn ngữ học rất cần có những đề tài tương tự làm tư liệu để phục vụ cho công việc nghiên cứu. Nhưng chúng ta cần phải rất thận trọng khi sửa đổi một nét nhỏ nào đó, một con chữ nào đó chứ chưa phải là một số lượng lớn nguyên âm và phụ âm trong Bảng chữ cái tiếng Việt. Khi ta đưa ra quan điểm muốn thay đổi một chữ cái nào đó giả dụ chỉ trong một chữ thôi, chúng ta cũng cần có những góc nhìn như tiết kiệm thời gian viết chữ, góp phần giảm bớt chữ cái…

Ví dụ như chữ Trung Quốc, để giảm bớt các nét của chữ Hán, có chữ cải tiến rất nhiều lần vẫn không được chấp thuận hoặc phải thay đi đổi lại. Theo TS Nguyễn Hải Hoành, việc cải tiến chữ viết từ chữ vuông thành chữ phiên âm Latinh tại Trung Quốc đã thất bại; việc cải tiến chữ phồn thể thành chữ giản thể đến nay, người Trung Quốc vẫn không ngừng tranh luận”.

Ngoài ra, Th.S Thanh Liêm cũng cho rằng, một số chữ Việt khi được PGS.TS Bùi Hiền thay đổi xét về mặt mỹ quan thì chưa đạt. Để khỏi nhầm lẫn trong khi viết chính tả, Giáo trình dạy tiếng Việt đã có nhiều quy tắc giúp học viên dễ ghi nhớ.

Ví dụ: Các nguyên âm i, e, ê được ghép với các phụ âm: ghi ghe ghê, nghi nghe nghê; các nguyên âm a o ô ơ được ghép với các phụ âm: ga go gô gơ, nga ngo ngô ngơ; v.v…

Bởi vậy, theo tôi có cần thiết phải thay đổi G = G, Gh,… hay không ?

Xung quanh việc có ý kiến nói cách phiên âm tiếng Việt mới theo đề xuất của PGS Bùi Hiền là ‘giống’ với phiên âm tiếng Trung Quốc, cô giáo Thanh Liêm khẳng định, không phải là như vậy, không hề bắt chước, không giống chút nào, kể cả hình thức ghi cũng không giống nhau (còn việc một số âm trong các thứ tiếng có trùng khớp nhau là chuyện thường gặp).

Ví dụ : dân tộc = zân tộc (z: âm đầu lưỡi) minzu (m: âm hai môi).

Trong tiếng Quảng Đông, các nguyên âm, phụ âm đọc như tiếng Việt, chỉ có phụ âm ph được thay thế bằng f. Các phụ âm sau đây trong tiếng Việt thì tiếng Quảng Đông không dùng: b, đ, g, r, s, v.

Những âm tiết sau không có trong tiếng Việt: al, ạt, iệt, il, ol, ọtt, uâl, ul, ụt, uyl, uỵt, uu, w, tx.

Ví dụ: Duỵt Nàm Việt Nam 越南 Yuenan thuỳl kiệt đoàn kết 团结 tuanjie.

Tiếng Quảng Đông là tiếng nói địa phương chưa chuẩn mực thể hiện ở chỗ có những tiếng nói không có trong chữ viết. Bởi vậy việc đối chiếu trên chỉ để làm tư liệu tham khảo.

Ví dụ minh họa về cách phiên âm theo tiếng Quảng Đông mà cô giáo Thanh Liêm đưa ra. Ảnh: NVCC.

"Việc cải tiến tiếng Việt còn liên quan rất nhiều tới việc giáo dục con trẻ. Như chúng ta đã biết, trẻ em độ tuổi từ trong bụng mẹ đến 5,6 tuổi là giai đoạn phát triển ngôn ngữ tốt nhất. Việc thay đổi quá lớn cùng lúc tiếng Việt trên các kênh truyền thông sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới việc chuẩn hóa tiếng Việt.

Theo tôi, PGS Bùi Hiền cần phải có những căn cứ khoa học có sức thuyết phục hơn trong việc kiến nghị cải tiến tiếng Việt, chữ Việt, nếu không sẽ làm đảo ngược nhiều nguyên tắc, trật tự trong ngôn ngữ tiếng Việt", cô giáo Trần Thị Thanh Liêm nhấn mạnh thêm.

Đề xuất chuyển đổi Tiếng Việt: 'Ai nói dựa theo tiếng Trung là không hiểu vấn đề!' "Những người nói đề xuất chữ quốc ngữ của tôi là dựa theo phiên âm tiếng Trung Quốc chứng tỏ họ chưa hiểu hoặc cố ...

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%