Hướng dẫn học sinh giải bài toán trắc nghiệm Hóa học dạng đồ thị

Theo các thầy cô tổ Hóa học Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai (Sóc Trăng), việc vận dụng đồ thị trong toán học để giải quyết nhanh các bài toán hóa học có nhiều ưu điểm, vì phương pháp này giúp học sinh tiết kiệm được nhiều thời gian tính toán để có kết quả.
huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Tuy nhiên, trong chương trình Hóa học THPT chưa nói nhiều về phương pháp đồ thị, tài liệu hướng dẫn giải bài tập bằng phương pháp này còn ít, học sinh thực sự gặp khó khăn, thường lúng túng khi va chạm dạng bài toán này.

Với hình thức thi trắc nghiệm như hiện nay, thì việc giải nhanh các bài toán Hóa học là yêu cầu hàng đầu của người học. Phương pháp giải nhanh một bài toán sẽ giúp người học tiết kiệm được thời gian, rèn luyện được tư duy và năng lực phát hiện vấn đề.

Trên cơ sở đó, các thầy cô tổ Hóa học Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai chia sẻ một số kinh nghiệm, hướng dẫn học sinh giải bài toán trắc nghiệm dạng đồ thị nhằm giúp học sinh đạt được kết quả khả quan trong các kì thi:

Chuẩn bị kiến thức lí thuyết cho học sinh

Hiện nay, các bài toán trắc nghiệm dạng đồ thị, được các thầy cô tổ Hóa học Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai chia thành các dạng chủ yếu:

Dạng 1: Thổi từ từ khí CO2 đến dư vào dung dịch chứa a mol Ca(OH)2 (hoặc Ba(OH)2). Sau phản ứng thu được b mol kết tủa.

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Dạng 2: Rót từ từ dung dịch kiềm đến dư vào dung dịch chứa a mol muối Al3+ (hoặc Zn2+). Sau phản ứng thu được b mol kết tủa.

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi
huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Dạng 3: Rót từ từ dung dịch axit đến dư vào dung dịch chứa a mol muối AlO2- (hoặc ZnO22- ). Sau phản ứng thu được b mol kết tủa.

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi
huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Hướng dẫn học sinh giải bài tập

Ví dụ 1: Hoà tan hoàn toàn V lít khí CO2 (đktc) vào 500ml dung dịch hỗn hợp gồm: NaOH a M và Ba(OH)2 b M. Quan sát lượng kết tủa qua đồ thị sau:

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Giải:

Giải thích các quá trình biến thiên trong đồ thị:

Đoạn 1: Đi lên, do sự hình thành BaCO3 (CO2 + Ba(OH)2 -> BaCO3 +H2O).

Đoạn 2: Đi ngang, quá trình: OH- + CO2 -> HCO3 -

Đoạn 3: Đi xuống, do sự hòa tan kết tủa BaCO3( BaCO3 +H2O + CO2 -> Ba(HCO3)2).

Từ đồ thị và công thức:

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Ví dụ 2: Khi nhỏ từ từ đến dư dung dịch NaOH vào dung dịch hỗn hợp gồm a mol HCl và b mol AlCl3, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi
huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Giải:

Giải thích các quá trình biến thiên trong đồ thị:

Đoạn 1: Không xuất hiện kết tủa, do H+ + OH- -> H2O.

Đoạn 2: Đi lên, do sự hình thành Al(OH)3.

Đoạn 3: Đi xuống, do sự hòa tan kết tủa Al(OH)3.

Từ đồ thị và công thức:

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Ví dụ 3: Nhỏ từ từ dung dịch Ba(OH)20,2M vào ống nghiệm chứa dung dịch Al2(SO4)3. Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc khối lượng kết tủa theo thể tích dung dịch Ba(OH)2 như sau:

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Giải:

Giải thích các quá trình biến thiên trong đồ thị:

Đoạn 1: Đi lên, do sự hình thành BaSO4 và Al(OH)3.

Đoạn 2: Đi xuống, do sự hòa tan kết tủa Al(OH)3.

Đoạn 3: Đi ngang, do BaSO4 không tan.

huong dan hoc sinh giai bai toan trac nghiem hoa hoc dang do thi

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đặt vé ngay để nhận được ưu đãi theo nhóm, giảm giá tới 30%!

chọn
Thành viên Kinh Bắc đầu tư thêm dự án bất động sản công nghiệp ở Gia Lai
Cụm công nghiệp Cát Hanh tại xã Hòa Hội, Gia Lai dự kiến hoàn thành xây dựng và đi vào hoạt động từ tháng 3/2027. Chủ đầu tư dự án này là Sài Gòn - Nhơn Hội, doanh nghiệp có 37% vốn góp của Kinh Bắc (KBC).