Kiến nghị nới ‘room’ cho nhà đầu tư nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước nói gì?

Trước một số kiến nghị của Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản trả lời liên quan đến việc thoái vốn của doanh nghiệp nhà nước tại các ngân hàng, nới “room” cho nhà đầu tư nước ngoài, sớm đưa các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán…

Ngân hàng TMCP Cổ phần Phương Đông đã có kế hoạch niêm yết trên thị trường chứng khoán 2017 nhưng hiện vẫn chưa có hồ sơ đề nghị

Theo Ngân hàng Nhà nước, hiện cơ quan này đã trình Bộ Chính trị xin ý kiến về Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020 với định hướng: Các ngân hàng thương mại nhà nước đóng vai trò là lực lượng chủ lực, chủ đạo về qui mô, về thị phần, về khả năng điều tiết thị trường. Đi đầu trong việc áp dụng công nghệ ngân hàng hiện đại, năng lực quản trị tiên tiến, hiệu quả kinh doanh cao, an toàn trong hoạt động, chủ động hội nhập quốc tế; Tích cực tham gia tái cơ cấu các TCTD yếu kém theo chỉ đạo của NHNN; Thực hiện kinh doanh theo cơ chế thị trường và tuân thủ quy định pháp luật. NHNN đánh giá việc duy trì tỷ lệ cổ phần chi phối của nhà nước ở mức 65% trong giai đoạn này là hết sức cần thiết.

NHNN cũng thẳng thắn khi cho rằng, việc thoái vốn khỏi lĩnh vực ngân hàng của các DNNN còn chậm do một số bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chưa chỉ đạo quyết liệt và tích cực tổ chức triển khai phương án. Thêm vào đó là lý do điều kiện thị trường chưa thuận lợi, việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành với quy mô lớn có thể gây tổn thất cho cả TCTD và DNNN.

Theo NHNN, thời gian tới, NHNN sẽ phối hợp với các cổ đông lớn để quyết liệt thực hiện việc thoái vốn đầu tư và chấm dứt kinh doanh trong lĩnh vực ngân hàng theo đúng lộ trình và chịu trách nhiệm xử lý các hậu quả có liên quan đến TCTD thuộc trách nhiệm của chủ sở hữu theo quy định của pháp luật.

Liên quan đến vấn đề nới “room” cho nhà đầu tư nước ngoài, theo NHNN, quy định tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài của một NHTM Việt Nam không vượt quá 30% vốn điều lệ quy định tại Nghị định 01 là phù hợp với cam kết gia nhập WTO của Việt Nam.

Song để huy động nguồn lực tái cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu, NHNN sẽ có nghiên cứu tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đối với từng loại hình TCTD, tuy nhiên, “việc nới ‘room’ trong lĩnh vực ngân hàng sẽ phải cẩn trọng và có lộ trình phù hợp”, NHNN nhấn mạnh.

Về kiến nghị “NHNN cần có sự chỉ đạo quyết liệt trong việc sớm đưa các NHTMCP niêm yết trên thị trường chứng khoán”, NHNN cho biết, về mặt pháp lý, việc niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán đối với NHTMCP là không bắt buộc. Tuy nhiên, về chủ trương, NHNN khuyến khích các TCTD niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

Về kiến nghị “cấm sử dụng nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung dài hạn”, theo NHNN hiện nhu cầu về nguồn vốn trung, dài hạn để đầu tư cho nền kinh tế vẫn ở mức cao và nguồn cung phụ thuộc nhiều vào hệ thống ngân hàng do khả năng huy động nguồn vốn trung, dài hạn thông qua thị trường chứng khoán chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế. Do đó, trước mắt chưa nên đặt ra quy định cấm sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn.

Cuối cùng, liên quan đến kiến nghị “nên có sự phối hợp gắn hoạt động ngân hàng với hoạt động chứng khoán” của Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán, NHNN cho rằng, một trong những nguyên nhân khách quan dẫn đến những tồn tại, hạn chế của hệ thồng các TCTD được NHNN báo cáo Bộ Chính trị tại Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020 và được Bộ Chính trị về cơ bản đồng ý với các nội dung, giải pháp nêu tại đề án trên, đó là “thị trường vốn cho đầu tư, phát triển kinh tế, do đó rủi ro của hệ thống tài chính dồn lên hệ thống ngân hàng: Vai trò cung cấp vốn dài hạn cho nền kinh tế của thị trường chứng khoán còn hạn chế khiến phần lớn vốn trung hạn và dài hạn đều được cung cấp bởi hệ thống ngân hàng. Điều này làm rủi ro của hệ thống tài chính gần như đặt lên hệ thống ngân hàng”.

NHNN cũng cho biết, kinh nghiệm quốc tế cho thấy một trong các giải pháp được sử dụng để xử lý vấn đề nợ xấu là việc sử dụng công cụ chứng khoán hoá khoản nợ. Tuy nhiên, để thực hiện giải pháp này, trong thời gian tới, chính phủ cần chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng khuôn khổ pháp lý cho hoạt động chứng khoán hoá các khoản nợ, góp phần tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động chứng khoán hoá các khoản nợ, góp phần tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các giao dịch nợ trên thị trường chứng khoán và chuyển đổi các khoản nợ xấu thành chứng khoán để giao dịch công khai, minh bạch vào thời điểm thích hợp.