Những ngày gần đây, dư luận đặc biệt chú ý tới đề xuất cải cách chữ cái Tiếng Việt từ 38 xuống còn 31 phụ âm đang gây ra nhiều tranh luận do PGS.TS Bùi Hiền - Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nội dung & Phương pháp dạy - học phổ thông đưa ra.
![]() |
| PGS.TS Bùi Hiền - Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nội dung & Phương pháp dạy - học phổ thông. Ảnh: Đình Tuệ. |
Theo PGS.TS Bùi Hiền, việc sử dụng chữ cái Tiếng Việt hiện nay thể hiện một số điểm còn bất hợp lý gây khó khăn cho nhiều người khi phải tùy vào ngữ cảnh để sử dụng phụ âm nào cho phù hợp để diễn tả một âm tiết nào đó. Vì vậy, ông đã đưa ra đề xuất thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d, gi, r. Vì âm "nhờ" (nh) chưa có kí tự mới thay thế, nên trong văn bản trên tạm thời dùng kí tự ghép n’ để biểu đạt.
PGS.TS Bùi Hiền cũng cho rằng, đây không phải lần đầu tiên Việt Nam hay thế giới cải cách chữ viết. Ở các thế kỷ trước, chữ Hán chúng ta đã học hàng nghìn năm đã quen, đến khi các nhà Nho yêu nước khác phát minh ra chữ Nôm (dựa trên cơ sở chữ Hán). Các nhà Nho phần lớn đều không thích chữ Nôm vì họ cho rằng đó không phải là “chữ thánh hiền”. Sau một thời gian, chữ Nôm mới tương đối phổ cập. Khi có chữ quốc ngữ, chữ Nôm vẫn chưa mất đi mà vẫn ở đó nhưng ít người đọc.
Về băn khoăn phải thay đổi toàn bộ các hệ thống văn bản từ trước đến nay sẽ rất tốn kém, tôi không cho rằng như vậy.
Nếu các văn bản cần phải tái bản thì tái bản theo chữ mới này. Những người học chữ mới này thì vẫn không bỏ được di sản văn hóa cốt lõi của mình – chính là nội dung. Việc này không hề tốn, chúng ta không nhất thiết phải in lại toàn bộ văn bản. Chỉ những loại nào cần in lại, in mới thì mới cần theo chữ mới này để loại bỏ những điểm bất hợp lý đã nêu trên. Nếu chúng ta làm một cách có hệ thống, có bài bản và được chuẩn bị thì việc này sẽ không phức tạp như nhiều người tưởng tượng.
Dưới đây là toàn văn đề xuất một phương án cải tiến chữ quốc ngữ của PGS.TS Bùi Hiền tại Hội nghị ngôn ngữ học toàn quốc diễn ra tại Quy Nhơn (Bình Định) vào tháng 7/2017:
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin về vấn đề này.
| Tác giả đề xuất cải cách Tiếng Việt: 'Phản ứng của nhiều người nói tôi bị điên cũng là đúng thôi'
PGS.TS Bùi Hiền - tác giả đề xuất cải tiến chữ cái Tiếng Việt cho biết, ông cũng lường trước được sẽ bị nhiều người ... |
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc bên ngoài và cơ hội bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data: Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3.1: Đối thoại với cơ quan quản lý - Từ nâng hạng thị trường đến nâng chuẩn hạ tầng, hàng hoá và điều kiện để thu hút dòng vốn dài hạn
Phiên thảo luận 3.2: Tìm kiếm “Alpha” trên thị trường chứng khoán - Ngành dẫn dắt và chiến lược chọn cơ hội trong nửa cuối 2026
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.