Hội quán Hà Chương - Di sản kiến trúc độc đáo của người Hoa ở Sài Gòn

Nằm ở khu vực quận 5 - Sài Gòn, Hội quán Hà Chương là di sản kiến trúc độc đáo mang những nét đặc trưng tiêu biểu của người Hoa.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Hội quán Hà Chương tọa lạc tại số 802 Nguyễn Trãi, quận 5, Sài Gòn hay còn được nhiều người biết đến với tên gọi Hội quán Chương Châu, chùa Ông Hược hay chùa Bà Hà Chương. Nơi đây được đánh giá là một trong những di sản kiến trúc cổ tuyệt đẹp của người Hoa ở Sài Gòn.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon

Hội quan được xây dựng bởi những người Hoa gốc phủ Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến. Diện tích khuôn viên của hội quán khoảng 1.500m, khoảng sân phía trước rộng gần 300m. Bước qua cánh cổng sẽ là khu vực tiền điện là nơi thờ Ngọc Hoàng Thượng đế và Hộ pháp.

hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Đây là một công trình độc đáo kết hợp điêu khắc gỗ, đá và gạch ngói, tương tự như Hội quán Ôn Lăng, miếu Nhị Phủ...tức là theo kiểu đền miếu cổ Trung Hoa với bộ khung bằng gỗ, mái ngói lợp ống, chân mái được viền bằng ngói xanh.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Đặc biệt nhất phải kể đến phần tạo hình và trang trí mái ngói mang đậm nét phong cách của người Phúc Kiến, với những bờ nóc uốn cong có gắn các mảng tượng làm bằng vữa hồ và mảnh sành, thủy tinh với đủ sắc màu khác nhau.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Kiến trúc độc đáo của hội quán còn nằm ở việc nơi đây sở hữu nhiều tác phẩm chạm khắc đá nghệ thuật vô cùng tinh xảo và có giá trị. Trong ảnh là hình chạm khắc ở những ô cửa...
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Hay tượng đôi kỳ lân nằm ngay ở khu vực cổng vào.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Mặt bằng của hội quan gồm 3 ba tòa nhà ba gian nằm ngang tạo thành tiền điện, chính điện và hậu điện. Giữa các tòa nhà là sân thiên tỉnh hoặc hành lang đủ ánh sáng và có chỗ thoát khói hương, tránh mù cho bên dưới.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Vị thần được thờ chính ở hội quán Hà Chương là Thiên Hậu Thánh Mẫu.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Ngoài ra, còn thờ Chúa Sinh nương nương, Phúc Đức chính thần, Quan Âm bồ tát, Quan Thánh Đế Quân, Ngọc Hoàng đại đế.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Chi tiết đèn lồng cũng được trang trí khéo léo trong khuôn viên của Hội quán, vừa tạo điểm nhấn vừa làm nét đặc trưng của kiến trúc người Hoa.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Cánh cửa cũng được chạm khắc những đường nét, hoa văn rất tỉ mỉ, cầu kỳ.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Vào ngày lễ hay ngày thường, Hội quán là nơi để du khách và người dân địa phương có dịp đến hành hương, vãn cảnh cầu mong những điều tốt lành, may mắn. Lư hương vì thế lúc nào cũng đầy tăm tắp, khói hương nghi ngút.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Cũng giống như chùa Bà Thiên Hậu, những chiếc hương vòng sẽ được treo cao lên phía trên.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Ngoài nhóm tượng linh thú trang trí trên đỉnh mái chùa ở Hội quán còn có tượng hai con rồng chầu mặt trời, tượng thần Tử Vi, trên sườn mái còn có nhóm tượng hình lầu các, cung điện rất đặc sắc và sinh động
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Các gian điện đều có khu vực lấy ánh sáng, một bố cục quen thuộc của hội quán.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Năm 2001, Hội quán Hà Chương đã được công nhận là di tích Lịch sử - văn hóa cấp quốc gia của Việt Nam.
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon
Hàng năm ở Hội quán có hai lễ lớn là lễ Vía Bà Thiên Hậu ngày 23/3 Âm lịch và cúng cô hồn ngày 9/7 Âm lịch.

Bài và Ảnh: Đình Phong

'SÀI GÒN TRONG LÒNG BÀN TAY'

hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon Có một Sài Gòn 'nhỏ dễ thương' trong khu Nguyễn Thiện Thuật
hoi quan ha chuong di san kien truc doc dao cua nguoi hoa o sai gon Thăm ngôi chùa cổ trong khu phố người Hoa ở Sài Gòn
chọn