Theo nghi lễ cổ truyền của dân tộc Việt Nam, cá chép được xem là “ngựa” để ông Công ông Táo cưỡi để bay về trời báo cáo công việc trong gia đình của một năm cũ. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc rằng tại sao ông Công, ông Táo lại cưỡi cá chép mà không phải là một con vật khác.
Bởi từ xa xưa, dân gian vẫn truyền nhau về câu chuyện “Cá chép vượt vũ môn hóa rồng”. Tương truyền rằng khi trời đất mới hình thành, trời đã làm ra mưa gió nhưng do bận tạo người và vạn vật nên đã sai rồng phun nước xuống trần gian làm ra mưa. Thế nhưng, rồng trên trời quá ít nên mới đặt ra một cuộc thi, gọi là “thi Rồng”.
Cuộc thi có ba vòng với ba đợt sóng dữ dội và bất kỳ con vật nào vượt qua sẽ biến thành rồng. Trong số những con vật tham gia, cá chép đã chiến thắng bằng sự quyết tâm và không nản lòng. Từ đó, cá chép biến thành rồng và bay lên trên trời để phun mưa và khôi phục lại cuộc sống ấm no dưới hạ giới.
Vì lẽ đó, “Trong tiềm thức dân gian người Việt xưa, cá chép có thể hóa rồng và bay lên được. Vì vậy, người Việt đã Việt hóa phong tục cúng ông Công ông Táo và chọn cá chép làm phương tiện để táo bay lên trời”, theo Giáo sư Kiều Thu Hoạch - Nghiên cứu viên cao cấp của Viện nghiên cứu văn hóa dân gian.
Ngoài ra, Giáo sư Trần Lâm Biền cho biết, trong âm dương, cá chép tượng trưng cho tính âm, đồng nhất với mặt trăng nên được cho là có thể bay lên trời được. Do đó, chỉ có cá chép mới có thể đưa ông Táo về trời mà những con vật khác đều không thể.
Ảnh: Thư Nguyễn
Tục lệ thả cá chép cúng ông Công ông Táo mang ý nghĩa “cá chép hóa rồng”. Cá chép đưa ông táo về trời để bẩm báo mọi chuyện trong năm cũ ở dưới trần gian với Ngọc Hoàng.
Theo đó, những con cá chép cúng trong ngày 23 tháng Chạp phải là những con cá chép màu đỏ, to khỏe mạnh và vảy cá còn nguyên vẹn, không bị tróc. Sau khi thực hiện nghi cúng, người ta sẽ thả cá ở ao, hồi nước sạch để cá chép kịp đưa ông Táo bay lên thiên đình trước 12 giờ trưa ngày 23/12 Âm lịch.
Bởi thế, cứ đến ngày ông Công ông Táo là người Việt lại thực hiện tục lệ thả cá chép và chuẩn bị mâm cúng (thịt heo luộc, gà luộc, xôi gấc,...), văn khấn cúng với mong muốn ông Táo về trời báo cáo những điều tốt đẹp của gia đình trong năm qua.
Ảnh: Báo Người Lao Động
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!