Điều chưa rõ về Covid-19 khiến giới khoa học đau đầu

Giới khoa học vẫn đang tìm cách lí giải vì sao Covid-19 gần như không gây triệu chứng với một số người nhưng có thể khiến nhiều bệnh nhân khác trở nên nguy kịch.

Mặc dù đã hoành hành hơn 3 tháng và khiến hơn 1,5 triệu người nhiễm, virus SARS-CoV-2 và dịch Covid-19 vẫn mang nhiều điều bí hiểm khiến giới y học đau đầu. Một trong những câu hỏi chưa có lời đáp, là vì sao bệnh này khiến rất nhiều người tử vong, nhưng cũng có người gần như không biểu hiện triệu chứng, hoặc tự khỏi sau khi cách li vài tuần.

Điều chưa rõ về Covid-19 khiến giới khoa học đau đầu - Ảnh 1.

Minh họa cấu trúc 3D của virus SARS-CoV-2. (Ảnh: Mongodb).

Theo thống kê được đăng tải trên BMJ Global Health cập nhật đến hết tháng 2, tỉ lệ tử vong ca bệnh do virus ở nam giới tại Trung Quốc là 2,8% còn nữ giới là 1,7%. Thống kê về các ca tử vong cho thấy người già có bệnh lí nền là đối tượng nguy hiểm nhất và tỉ lệ tử vong của đàn ông lớn hơn phụ nữ.

Tuy nhiên, tại Mỹ có rất nhiều bệnh nhân phải nhập viện với triệu chứng nặng là người trẻ, dưới 40 tuổi.

Tìm lời giải từ mã di truyền

Một trong những khía cạnh đang được nghiên cứu là DNA của bệnh nhân. Nghiên cứu về các bệnh trước đây cho thấy gen có thể đóng vai trò quyết định đối với một số bệnh truyền nhiễm. Ví dụ, những người có đột biến thụ thể CCR5 sẽ miễn nhiễm với HIV.

Điều chưa rõ về Covid-19 khiến giới khoa học đau đầu - Ảnh 2.

Thụ thể ACE-2 đóng vai trò là chìa khóa cho việc virus corona xâm nhập vào tế bào và nhân lên sau đó gây bệnh. (Đồ họa: Biomol).

23andMe, công ty cung cấp các dịch vụ về gen đã bắt đầu một nghiên cứu, với hi vọng tìm ra câu trả lời cho sự nguy hiểm của Covid-19. "Hy vọng bằng cách thu thập dữ liệu từ những người đã được xét nghiệm và nhiễm Covid-19, chúng tôi có thể hiểu ra cơ chế sinh học của bệnh", Wired dẫn lời Joyce Tung, Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu của 23andMe.

23andMe là một trong những công ty sở hữu kho dữ liệu gen lớn nhất, với 10 triệu khách hàng, trong đó có 80% đồng ý sử dụng dữ liệu của mình phục vụ cho quá trình nghiên cứu. Dữ liệu của mỗi khách hàng cũng được thu thập rất chi tiết, bao gồm cả thói quen hút thuốc hay tiền sử bệnh lý của người thân trong gia đình.

Theo Wired, nghiên cứu của 23andMe sẽ sử dụng phương pháp gọi là GWAS, trong đó các đối tượng nghiên cứu được chia thành những nhóm khác nhau để xem liệu có đặc điểm DNA nào xuất hiện thường xuyên trong nhóm không. Nếu đặc điểm xuất hiện đủ nhiều, họ có thể đi đến kết luận những dị biệt này liên hệ trực tiếp với các triệu chứng.

Sẽ khó có được câu trả lời sớm

"Nhìn chung, chúng ta biết rằng gen có ảnh hưởng tới khả năng lây nhiễm virus. Cũng là hợp lí khi hệ miễn dịch của mỗi người đều khác nhau", ông Michael Snyder, Trưởng khoa di truyền tại Đại học Stanford chia sẻ.

Một khả năng khác là gen liên quan đến thụ thể ACE-2. Thụ thể nằm trên bề mặt phổi này chính là nơi virus SARS-CoV-2 bám vào bằng các protein gai và xâm nhập tế bào.

Sự khác biệt về gen có thể khiến thụ thể thay đổi theo, làm cho khả năng virus bám vào bị ảnh hưởng. Thậm chí, gen có thể quyết định số lượng thụ thể trong tế bào, do đó cũng quyết định khả năng xâm nhập của virus.

Điều chưa rõ về Covid-19 khiến giới khoa học đau đầu - Ảnh 3.

Một đột biến trong cấu trúc gen có thể ảnh hưởng tới khả năng lây lan của virus SARS-CoV-2 trong cơ thể. (Ảnh: Getty).

Tuy nhiên, nghiên cứu của 23andMe mới chỉ bắt đầu, và ông Snyder cũng không chắc họ có thể tìm được câu trả lời trong thời gian sắp tới.

Đây cũng không phải dự án duy nhất đi tìm lời giải cho dịch bệnh từ góc nhìn di truyền học. 

Hơn 90 dự án nghiên cứu di truyền về Covid-19 đang được triển khai trên toàn cầu và những nỗ lực để tập hợp kết quả sẽ rất quan trọng. Bởi càng nhiều dữ liệu thì khả năng thống kê càng chính xác.




Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.

chọn
Dự án cao ốc Hiệp Bình Phước có kế hoạch hồi sinh sau gần 10 năm về tay Tập đoàn Muối Miền Nam từ nhóm KIDO
Với việc được TP HCM đưa vào danh sách dự kiến thí điểm làm dự án nhà ở thương mại trên các loại đất khác, dự án Khu nhà ở cao tầng phường Hiệp Bình Phước (5 ha, tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng) có thể hồi sinh sau khoảng 20 năm hoang hóa dưới sở hữu lần lượt của Tập đoàn KIDO và Tập đoàn Muối Miền Nam.