Đơn vị biên soạn sách nói về lý do dạy học sinh lớp 1 đánh vần theo cách 'lạ'

Trung tâm Công nghệ giáo dục - NXB Giáo dục Việt Nam vừa chính thức lý giải về quan hệ giữa âm, chữ và cách đánh vần trong sách Tiếng Việt công nghệ giáo dục.
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Tiểu học Đô thị Việt Hưng yêu cầu giáo viên trả lại tiền thu nhiều khoản vô lý cho phụ huynh
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Yêu cầu Tiểu học Đô thị Việt Hưng báo cáo về thông tin thu nhiều khoản vô lý đầu năm
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Bộ Giáo dục đang làm gì để ngăn chặn việc 'nở rộ' các khoản thu đầu năm học mới?
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Phương án thi vào lớp 10 ở Hà Nội: Thi tổ hợp rất nhẹ nhàng, giảm áp lực cho học sinh?

Trao đổi với chúng tôi xung quanh câu chuyện về cách đánh vần được cho là 'lạ' khiến nhiều phụ huynh băn khoăn những ngày qua, ông Nguyễn Văn Tùng - Phó Tổng biên tập NXB Giáo dục Việt Nam cho biết: "Chúng tôi đã nắm được thông tin này. Hiện tại, Trung tâm Công nghệ giáo dục, đơn vị trực thuộc nhà xuất bản vừa chính thức lý giải về quan hệ giữa âm, chữ và cách đánh vần trong sách Tiếng Việt công nghệ giáo dục".

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc
Sách Tiếng Việt lớp 1 theo công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại. Ảnh: Q.Q.

Theo đó, mối quan hệ này được phân thành hai nhánh chính gồm:

1. Về quan hệ Âm – Chữ

Vì sao 3 chữ c / k / q đều đọc là /cờ/?

- Nguyên tắc cơ bản nhất khi học tiếng Việt là ngay từ đầu, cần phân biệt:

Âm / Chữ - Vật thật / Vật thay thế.

Âm và Chữ khác nhau.

+ 1 âm ghi bằng 1 chữ: Âm /a/ ghi bằng chữ a; âm /bờ/ ghi bằng chữ b…

+ 1 âm có thể ghi bằng 2 chữ: Âm /gờ/ ghi bằng 2 chữ g hoặc gh theo quy tắc chính tả.

+ 1 âm có thể ghi bằng 3 chữ: Âm /cờ/ ghi bằng 3 chữ c/k/q theo quy tắc chính tả.

+ 1 âm có thể ghi bằng 4 chữ: Âm /ia/ ghi bằng 4 chữ ia/iê/yê/ya theo quy tắc chính tả.

Âm chỉ có 1. Nhưng 1 âm có thể được ghi bằng nhiều chữ theo quy tắc chính tả.

2. Về cách đánh vần

Từ xưa đến nay, có 3 cách đánh vần. Chẳng hạn với tiếng huyền.

1- Cách thứ nhất (từ khi có người Pháp cho đến cách mạng Tháng 8): hát-u-hu-y gờ rếch-uy-huy-ê-nờ-uyên-huyên-huyền−huyền.

2- Cách thứ hai (cải cách giáo dục): hờ-u-hu-y-ê-nờ-uyên–huyên–huyền – huyền.

3- Cách thứ ba (sách Tiếng Việt Công nghệ giáo dục): huyền: huyên – huyền – huyền.

Với cách thứ 3 này, để đánh vần huyên-huyền-huyền thì:

- Trước đó phải biết đánh vần tiếng thanh ngang huyên: hờ - uyên – huyên.

- Trước đó nữa, phải biết vần uyên: u - yên - uyên.

- Trước đó nữa, phải biết vần yên: yê - nờ - iên.

- Trước đó nữa, phải biết ia/yê.

Do đó, phải bắt đầu từ đầu, học từ âm, rồi đến vần, rồi đến tiếng thanh ngang, rồi đến tiếng có các thanh còn lại.

Xin nhắc lại, nguyên tắc cơ bản nhất ngay từ đầu cần phân biệt Âm và Chữ – Vật thật và Vật thay thế:

Âm là Vật thật, có trước, ngay trong cuộc sống hằng ngày của mọi người: hằng ngày, người ta nói với nhau và nghe bằng âm (Tiếng).

Chữ là Vật thay thế, có sau, phải học mới biết được.

Vấn đề là học như thế nào cho đúng, cho chắc, cho lâu bền mãi mãi.

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc
Cách đánh vần Tiếng Việt theo công nghệ giáo dục.

Trước đó, PGS.TS Bùi Hiền - Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, tác giả của đề xuất cải tiến chữ quốc ngữ thời gian qua cho hay, cách đọc chữ công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại có đôi phần giống với cách đọc chữ cải tiến mà ông đề xuất mới đây. Xem chi tiết Tại đây.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến kể cả giới chuyên gia ngôn ngữ học cũng bày tỏ sự băn khoăn nếu như đem chương trình Tiếng Việt công nghệ giáo dục dạy đại trà mà chưa có một báo cáo tổng kết, đánh giá hiệu quả của chương trình này đến đâu khi lớp 1 học sinh đọc một kiểu, lớp 2 học sinh lại học kiểu đánh vần khác. Chi tiết xem thêm Tại đây.

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Cách phát âm lạ trong sách lớp 1 khiến phụ huynh hoang mang giống chữ cải tiến của PGS Bùi Hiền?

Theo PGS.TS Bùi Hiền, cách đọc chữ công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại có đôi phần giống với cách đọc chữ cải ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Cách đánh vần lạ cho học sinh lớp 1 'c, k, q' đều đọc là 'cờ': Giáo sư ngôn ngữ cũng hoang mang

GS. Nguyễn Văn Lợi chia sẻ, cách đánh vần Tiếng Việt theo sách công nghệ giáo dục khiến nhiều người hoang mang.

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Tiểu học Đô thị Việt Hưng yêu cầu giáo viên trả lại tiền thu nhiều khoản vô lý cho phụ huynh

Lãnh đạo Trường Tiểu học Đô thị Việt Hưng (Long Biên, Hà Nội) vừa chính thức lên tiếng trước phản ánh của một số phụ ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Yêu cầu Tiểu học Đô thị Việt Hưng báo cáo về thông tin thu nhiều khoản vô lý đầu năm

Phòng GD&ĐT Long Biên vừa yêu cầu lãnh đạo Trường Tiểu học Đô thị Việt Hưng báo cáo về thông tin cho rằng trường này ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Bộ Giáo dục đang làm gì để ngăn chặn việc 'nở rộ' các khoản thu đầu năm học mới?

Một trong các nỗi lo lắng của phụ huynh khi vào đầu năm học là vấn đề lạm thu. Có trường sẽ 'vẽ' ra các ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Phương án thi vào lớp 10 ở Hà Nội: Thi tổ hợp rất nhẹ nhàng, giảm áp lực cho học sinh?

Theo thầy giáo Vũ Khắc Ngọc, dù là phương án thi vào lớp 10 như thế nào thì Sở GD&ĐT Hà Nội cũng nên chốt ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc GS Hồ Ngọc Đại nói gì về chủ trương đổi miễn phí SGK Tiếng Việt 1 Công nghệ giáo dục?

GS Hồ Ngọc Đại, "cha đẻ" của cuốn sách Tiếng Việt 1 Công nghệ giáo dục đã có phát ngôn bất ngờ trước việc học ...


Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đặt vé ngay để nhận được ưu đãi theo nhóm, giảm giá tới 30%!

chọn
Hà Nội dự kiến giao Sun Group tái thiết khu vực hồ Hoàn Kiếm, hoàn trả một số quỹ đất tại chỗ
Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận được Hà Nội đề xuất có mức đầu tư hơn 22.000 tỷ đồng. Trong đó CTCP Bất động sản Mặt Trời Thủ đô (thành viên của Sun Group) dự kiến sẽ làm chủ đầu tư 2 dự án thành phần.