Đơn vị biên soạn sách nói về lý do dạy học sinh lớp 1 đánh vần theo cách 'lạ'

Trung tâm Công nghệ giáo dục - NXB Giáo dục Việt Nam vừa chính thức lý giải về quan hệ giữa âm, chữ và cách đánh vần trong sách Tiếng Việt công nghệ giáo dục.
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Tiểu học Đô thị Việt Hưng yêu cầu giáo viên trả lại tiền thu nhiều khoản vô lý cho phụ huynh
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Yêu cầu Tiểu học Đô thị Việt Hưng báo cáo về thông tin thu nhiều khoản vô lý đầu năm
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Bộ Giáo dục đang làm gì để ngăn chặn việc 'nở rộ' các khoản thu đầu năm học mới?
ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Phương án thi vào lớp 10 ở Hà Nội: Thi tổ hợp rất nhẹ nhàng, giảm áp lực cho học sinh?

Trao đổi với chúng tôi xung quanh câu chuyện về cách đánh vần được cho là 'lạ' khiến nhiều phụ huynh băn khoăn những ngày qua, ông Nguyễn Văn Tùng - Phó Tổng biên tập NXB Giáo dục Việt Nam cho biết: "Chúng tôi đã nắm được thông tin này. Hiện tại, Trung tâm Công nghệ giáo dục, đơn vị trực thuộc nhà xuất bản vừa chính thức lý giải về quan hệ giữa âm, chữ và cách đánh vần trong sách Tiếng Việt công nghệ giáo dục".

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc
Sách Tiếng Việt lớp 1 theo công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại. Ảnh: Q.Q.

Theo đó, mối quan hệ này được phân thành hai nhánh chính gồm:

1. Về quan hệ Âm – Chữ

Vì sao 3 chữ c / k / q đều đọc là /cờ/?

- Nguyên tắc cơ bản nhất khi học tiếng Việt là ngay từ đầu, cần phân biệt:

Âm / Chữ - Vật thật / Vật thay thế.

Âm và Chữ khác nhau.

+ 1 âm ghi bằng 1 chữ: Âm /a/ ghi bằng chữ a; âm /bờ/ ghi bằng chữ b…

+ 1 âm có thể ghi bằng 2 chữ: Âm /gờ/ ghi bằng 2 chữ g hoặc gh theo quy tắc chính tả.

+ 1 âm có thể ghi bằng 3 chữ: Âm /cờ/ ghi bằng 3 chữ c/k/q theo quy tắc chính tả.

+ 1 âm có thể ghi bằng 4 chữ: Âm /ia/ ghi bằng 4 chữ ia/iê/yê/ya theo quy tắc chính tả.

Âm chỉ có 1. Nhưng 1 âm có thể được ghi bằng nhiều chữ theo quy tắc chính tả.

2. Về cách đánh vần

Từ xưa đến nay, có 3 cách đánh vần. Chẳng hạn với tiếng huyền.

1- Cách thứ nhất (từ khi có người Pháp cho đến cách mạng Tháng 8): hát-u-hu-y gờ rếch-uy-huy-ê-nờ-uyên-huyên-huyền−huyền.

2- Cách thứ hai (cải cách giáo dục): hờ-u-hu-y-ê-nờ-uyên–huyên–huyền – huyền.

3- Cách thứ ba (sách Tiếng Việt Công nghệ giáo dục): huyền: huyên – huyền – huyền.

Với cách thứ 3 này, để đánh vần huyên-huyền-huyền thì:

- Trước đó phải biết đánh vần tiếng thanh ngang huyên: hờ - uyên – huyên.

- Trước đó nữa, phải biết vần uyên: u - yên - uyên.

- Trước đó nữa, phải biết vần yên: yê - nờ - iên.

- Trước đó nữa, phải biết ia/yê.

Do đó, phải bắt đầu từ đầu, học từ âm, rồi đến vần, rồi đến tiếng thanh ngang, rồi đến tiếng có các thanh còn lại.

Xin nhắc lại, nguyên tắc cơ bản nhất ngay từ đầu cần phân biệt Âm và Chữ Vật thật và Vật thay thế:

Âm là Vật thật, có trước, ngay trong cuộc sống hằng ngày của mọi người: hằng ngày, người ta nói với nhau và nghe bằng âm (Tiếng).

Chữ là Vật thay thế, có sau, phải học mới biết được.

Vấn đề là học như thế nào cho đúng, cho chắc, cho lâu bền mãi mãi.

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc
Cách đánh vần Tiếng Việt theo công nghệ giáo dục.

Trước đó, PGS.TS Bùi Hiền - Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, tác giả của đề xuất cải tiến chữ quốc ngữ thời gian qua cho hay, cách đọc chữ công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại có đôi phần giống với cách đọc chữ cải tiến mà ông đề xuất mới đây. Xem chi tiết Tại đây.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến kể cả giới chuyên gia ngôn ngữ học cũng bày tỏ sự băn khoăn nếu như đem chương trình Tiếng Việt công nghệ giáo dục dạy đại trà mà chưa có một báo cáo tổng kết, đánh giá hiệu quả của chương trình này đến đâu khi lớp 1 học sinh đọc một kiểu, lớp 2 học sinh lại học kiểu đánh vần khác. Chi tiết xem thêm Tại đây.

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Cách phát âm lạ trong sách lớp 1 khiến phụ huynh hoang mang giống chữ cải tiến của PGS Bùi Hiền?

Theo PGS.TS Bùi Hiền, cách đọc chữ công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại có đôi phần giống với cách đọc chữ cải ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Cách đánh vần lạ cho học sinh lớp 1 'c, k, q' đều đọc là 'cờ': Giáo sư ngôn ngữ cũng hoang mang

GS. Nguyễn Văn Lợi chia sẻ, cách đánh vần Tiếng Việt theo sách công nghệ giáo dục khiến nhiều người hoang mang.

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Tiểu học Đô thị Việt Hưng yêu cầu giáo viên trả lại tiền thu nhiều khoản vô lý cho phụ huynh

Lãnh đạo Trường Tiểu học Đô thị Việt Hưng (Long Biên, Hà Nội) vừa chính thức lên tiếng trước phản ánh của một số phụ ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Yêu cầu Tiểu học Đô thị Việt Hưng báo cáo về thông tin thu nhiều khoản vô lý đầu năm

Phòng GD&ĐT Long Biên vừa yêu cầu lãnh đạo Trường Tiểu học Đô thị Việt Hưng báo cáo về thông tin cho rằng trường này ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Bộ Giáo dục đang làm gì để ngăn chặn việc 'nở rộ' các khoản thu đầu năm học mới?

Một trong các nỗi lo lắng của phụ huynh khi vào đầu năm học là vấn đề lạm thu. Có trường sẽ 'vẽ' ra các ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc Phương án thi vào lớp 10 ở Hà Nội: Thi tổ hợp rất nhẹ nhàng, giảm áp lực cho học sinh?

Theo thầy giáo Vũ Khắc Ngọc, dù là phương án thi vào lớp 10 như thế nào thì Sở GD&ĐT Hà Nội cũng nên chốt ...

ly giai ve quan he giua am chu va cach danh van trong sach tieng viet cong nghe giao duc GS Hồ Ngọc Đại nói gì về chủ trương đổi miễn phí SGK Tiếng Việt 1 Công nghệ giáo dục?

GS Hồ Ngọc Đại, "cha đẻ" của cuốn sách Tiếng Việt 1 Công nghệ giáo dục đã có phát ngôn bất ngờ trước việc học ...


Hội thảo “Chiến lược phát triển và đầu tư bất động sản sau Nghị quyết 21 và những cập nhật chính sách”

Thời gian: 8h00 ngày 22/09/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, Đại biểu Quốc hội, chuyên gia bất động sản, chuyên gia kinh tế độc lập, doanh nghiệp… Các diễn giả sẽ cùng thảo luận, phân tích những nội dung quan trọng của Nghị quyết 21 và những chính sách mới; từ đó đánh giá tác động, gợi mở chiến lược phát triển và đầu tư bất động sản trong thời gian tới.

Hai phiên thảo luận chính:

Phiên 1: Nghị quyết 21 và các thay đổi pháp lý
Phiên 2: Những tác động đến tương lai phát triển và đầu tư bất động sản
Thảo luận - Hỏi đáp cùng chuyên gia

chọn
Bắc Ninh duyệt quy hoạch 1/500 khu đô thị 13.600 tỷ của Đầu tư Vĩnh Tuy
Khu đô thị mới, dịch vụ tại phường Hạp Lĩnh, phường Nam Sơn và phường Võ Cường có tổng vốn đầu tư gần 13.599 tỷ đồng, được chia thành 2 phân khu chức năng gồm Khu hỗn hợp đô thị và Công viên Di sản Kinh Bắc.